میشائیل هانکه هم الَکش را آویخت؛ پایان فیلمسازی پس از ۱۰ فیلم ماندنی!
به گزارش هنگام هنر به نقل از خبرگزاری مهر به نقل از ورلد آف ریل، میشائیل هانکه فیلمسازی که تأثیر زیادی بر سینما داشت و فیلمهایی چون «پنهان»، «معلم پیانو»، «بازیهای خندهدار» و «عشق» از آثار شاخص سینمایی وی هستند، حالا به نظر میرسد با فیلم «پایان خوش» در سال ۲۰۱۷، با سینما خداحافظی کرده است.
هانکه که ماه مارس ۸۴ ساله شد، هیچ پروژهای در دست ساخت ندارد و آخرین بار ایزابل هوپر، که در ۴ فیلم او بازی کرده، گفت ممکن است او دیگر فیلمی نسازد.
حالا مارکوس شلاینزر کارگردان «رز» که شاگرد سابق هانکه و دوست نزدیک امروز اوست، بازنشستگی وی را چنین تأئید کرده است: او الان ۸۴ سال دارد و بازنشسته شده است، اما هنوز خوشحال است. ما ۲ هفته پیش همدیگر را دیدیم و او برای من یک غذای خیلی خوب پخت. او ۱۰ فیلمش را مثل الگوی همیشگیاش، روبر برسون ساخته و هر کاری از دستش برمیآمد انجام داده و حالا خوشحال است.
هانکه در مراسم افتتاحیه فیلم «رز» ساخته شلاینزر شرکت و از آن به عنوان «شاهکار» یاد کرد که باید معنای آن را جدی گرفت زیرا هانکه به راحتی از کسی تعریف نمیکند.
شلاینزر گفت: او در مراسم افتتاحیه در اتریش حضور یافت. او یک دوست حامی و بسیار مهربان است. وقتی من با فیلم اولم در کن بودم … هر دقیقه با من تماس میگرفت و میپرسید؛ «جایزه بردی؟ خبر داری؟» و حالا درباره «رز» گفته که فیلم یک شاهکار است. او چنین چیزی را به راحتی نمیگوید و چنین باوری دریافت چنین تعریفی را برای من آسانتر هم نمیکند.
تأثیر هانکه در سینمای معاصر محسوس است و هر سال فیلمهای بیشماری تحت تأثیر سبک فیلمسازی ساده و بیتکلف او ساخته میشوند. فیلمهای هانکه حتی در بیمارگونهترین آنها، ردی کمرنگ از طنز نیز در زیر تاریکی دارند؛ به نوعی چشمکی ظریف و اشارهای به مخاطب تا یادآوری کند آنچه تماشا میکنیم، در نهایت یک تجربه سینمایی است.
سال ۲۰۲۳ موزه فیلم اتریش تولد هانکه را با مروری بر آثارش جشن گرفت و آن زمان بود که روشن شد سریال انگلیسیزبانی که هانکه روی آن کار میکرد، با عنوان «کتاب کلوین»، کنار گذاشته شده است. قرار بود این مینیسریال ۹ قسمتی به زبان انگلیسی ساخته شود. این پروژه کاملا شکل گرفته و بیشتر با پول شخصی خود وی تأمین مالی شده بود، اما شیوع کرونا در نهایت آن را نابود کرد.
هانکه در مصاحبههای سال ۲۰۱۷ برای فیلم «پایان خوش» کنارهگیرانه ظاهر شد و از رسانههای اجتماعی به عنوان «زنجیرهای از وحشت ماکیاولیستی» یاد کرد؛ که امروز بیش از همیشه پیشگویانه به نظر میرسد.
«پایان خوش» که باید از آن به عنوان آخرین فیلم هانکه یاد کرد، در بین منتقدان ۲ دستگی ایجاد کرد و پر از لحظات طنز تاریک بود، برخلاف شهرت این فیلمساز که به عنوان سازنده درامهای سنگین شناخته میشود. با این حال «پایان خوش» را باید نقطه اوج بینظیری برای هانکه خواند؛ یک کمدی با ارجاع به خود درباره تمام مضامینی که در طول دوران حرفهایاش به آنها پرداخته بود. تقریباً ۱۰ سال بعد، با اعلام خبر بازنشستگی وی، به نظر میرسد این فیلم ایدهآلی برای گذاشتن یک نقطه در آخر خط بود.
این فیلمساز اروپایی که اغلب مشکلات جامعه مدرن را به تصویر کشیده در رشتههای فلسفه، روانشناسی و تئاتر تحصیل کرد و از ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۰ به عنوان نمایشنامهنویس در زودوستفونک کار کرده و از ۱۹۷۰ با نوشتن و کارگردانی فیلم تلویزیونی «بعد از لیورپول» وارد دنیای فیلمسازی شد. هانکه همزمان در تئاترهای اشتوتگارت، دوسلدورف، فرانکفورت، هامبورگ مونیخ، برلین و وین نمایشهای متعددی روی صحنه برد.
او برای فیلمهای «روبان سفید» و «عشق» نخل طلای کن را برد و با فیلم «عشق» نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه غیراقتباسی و بهترین فیلم خارجی شد و در نهایت جایزه آخر را دریافت کرد.