فیلمسازان زن غزه درد را تصویر می‌کنند؛ زنان از مرگ زندگی می‌سازند

به گزارش هنگام هنر به نقل از خبرگزاری مهر به نقل از الجزیره، دومین جشنواره بین‌المللی فیلم زنان غزه، که همچنین به معنی آغاز رسمی آکادمی سینمای غزه است، کار خود را شروع کرد.

این رویداد در محل تالار النخیل در البریج، مرکز غزه، با شعار «زنانی که از مرگ زندگی می‌سازند» برگزار شد. این تالار مانند بیشتر ساختمان‌های غزه، پس از سه سال جنگ رژیم صهیونیستی علیه مردم که بیش از ۷۴ هزار فلسطینی را کشته، ویران شده است.

یکی از پنج مستند زنان فلسطینی که روز دوشنبه در افتتاحیه این جشنواره به نمایش درآمد، «یک کیسه آرد» مستندی ۱۱ دقیقه‌ای از فیلمساز نوظهور، مونا ابوقاص با تکیه بر تجربه شخصی وی است که استفاده رژیم صهیونیستی از گرسنگی علیه فلسطینیان در غزه در طول جنگ نسل‌کشی اسرائیل علیه این منطقه محصور را بررسی می‌کند.

این فیلم مبارزه فلسطینی‌ها برای یافتن غذا در غزه، خطرات در نقاط توزیع کمک و جان‌های از دست رفته در تلاش برای تهیه آرد را به تصویر می‌کشد.

فیلم «یک کیسه آرد» از طریق تجربیات شخصی ابوقاص، بررسی می‌کند که چگونه آسیب گرسنگی حتی پس از دسترسی مجدد به غذا، همچنان بر خانواده‌ها تأثیر می‌گذارد.

این تجربیات با توجه به محدودیت‌های اسرائیل بر ورود کالاها به غزه و کاهش کمک‌های غذایی که باعث کمبود و ترس از بازگشت قحطی شده است، اهمیت خود را دوباره بازیافته‌اند.

ابوقاص به الجزیره گفت: ایده این فیلم از یک تجربه شخصی و یک داستان واقعی ناشی می‌شود. این فیلم زندگی روزمره در غزه را که زیر بار بمباران، ویرانی، محاصره، گرسنگی و فقدان کمر خم کرده است، مستند می‌کند.

وی افزود: می‌خواهم جزئیاتی را به تصویر بکشم که رنج و عزم مردم برای ادامه زندگی‌شان را آشکار می‌کند. من به دنبال نشان دادن واقعیت از دیدگاه مردم هستم و به تماشاگران کمک می‌کنم تا بفهمند جنگ چه بلایی بر سر روابط، رویاها و امیدهایشان آورده است.

دیگر فیلم این جشنواره «فراتر از سکوت»، که اولین تجربه کارگردانی رغدا البحیسی است، رنج افراد دارای معلولیت را در طول جنگ نسل‌کشی غزه به تصویر می‌کشد.

این فیلمساز و روزنامه‌نگار نوظهور، با تصویر کردن داستان یک هنرمند ناشنوا که هرگز خواندن، نوشتن یا برقراری ارتباط از طریق زبان اشاره را نیاموخت، به افراد معلول پرداخته است.

استودیوی هنری او در رفح در جنوب غزه توسط اسرائیل ویران شد و والدین و چند عضو خانواده‌اش کشته شدند. پس از آوارگی به دیر البلح در مرکز غزه، خانواده دیگری او را به خانه خود بردند و یک استودیوی کوچک در کنار جاده راه‌اندازی کردند. نقاشی‌های او منعکس کننده فقدان و آوارگی هستند و آنچه را که کلمات نمی‌توانند از طریق رنگ و خط بیان کنند، بیان می‌کنند.

البحیسی به الجزیره گفت: می‌خواهم چالش‌های اضافی که افراد دارای معلولیت در طول جنگ با آن مواجه هستند، از جمله آوارگی، از دست دادن خانواده و نابودی معیشت را برجسته کنم. هنر می‌تواند از موانع زبان و سکوت عبور کند و یک تجربه فردی از درد را به یک پیام بصری تبدیل کند که رنج غزه را به جهانیان منتقل می‌کند.

در کنار این فیلم‌ها، سه فیلم دیگر از فیلمسازان زن نوظهور فلسطینی شامل «سوسو: خط نجات»، «بقایای نور» و «داندانا» نیز در جشنواره حضور دارند که زندگی در غزه و رنج‌های ناشی از جنگ را مستند می‌کنند.

«سوسو: خط نجات» داستان یک کودک یتیم و الاغش را روایت می‌کند که به مردم غزه کمک می‌کنند تا زنده بمانند. «بقایای نور» درباره فیلمسازی است که با از دست دادن خانواده و خانه‌اش دست و پنجه نرم می‌کند، در حالی که «داندانا» داستان مادری را روایت می‌کند که هشت فرزندش کشته شده‌اند و برای کنار آمدن با غم و اندوه خود همراه خانواده بازمانده‌اش به ترانه‌های فلسطینی روی می‌آورد.

این پنج مستند از طریق یک برنامه فیلمسازی که ماه مارس آغاز شد و ۲۵ زن جوان فلسطینی را گرد هم آورد، تولید شده‌اند.

زنان از مرگ زندگی می‌سازند

عزالدین شلح مدیر جشنواره، گفت که این فیلم‌ها بر اساس تجربیاتی است که زنان و دختران در طول جنگ از سر گذرانده‌اند، شهادت بصری از زندگی روزمره ارائه می‌دهند و به زنان فضایی می‌دهند تا داستان‌های خود را با صدای خودشان روایت کنند.

وی به الجزیره گفت: اگرچه موضوعی که هر یک انتخاب کرده‌اند متفاوت است، اما این فیلم‌ها درد فردی را به داستان‌های انسانی گسترده‌تری تبدیل می‌کنند و زخم‌های روانی و اجتماعی جنگ را آشکار می‌سازند. آنها داستان‌هایی را حفظ می‌کنند که در غیر این صورت ممکن است هرگز به پرده سینما نرسند، رنج را به شهادت سینمایی تبدیل می‌کنند و داستان‌های غزه را به مخاطبان فراتر از مرزهای آن می‌آورند.

چالش‌های بزرگ فیلمسازی در غزه

با وجود رویدادهایی مانند این جشنواره، فیلمسازی در غزه با چالش‌های بزرگی همراه است. تخریب نهادهای فرهنگی، تجهیزات کمیاب، بودجه محدود، قطعی برق و اینترنت و فشارهای جنگ و آوارگی، فرصت‌های تولید فیلم را به شدت محدود کرده است. فیلمسازان زن همچنین برای دسترسی به آموزش، فرصت‌های تولید و جشنواره‌های بین‌المللی تلاش می‌کنند.

ریما محمود فیلمساز و از بنیانگذاران این جشنواره، گفت که جنگ و محاصره غزه توسط اسرائیل – که به قبل از سال ۲۰۲۳ برمی‌گردد – مانع فیلمسازی زنان جوان شده و برخی را مجبور کرده است که از روش‌های ساده، پروژه‌های خودگردان و مستندسازی واقعیت غزه حتی با وجود مشکلات استفاده کنند.

محمود ادامه داد: با وجود منابع محدود، این فیلم‌ها شایسته دیده شدن در سطح بین‌المللی هستند. سازندگان آنها به حمایت فنی و مالی، ترجمه و همکاری با جشنواره‌ها و پلتفرم‌ها نیاز دارند.

مقاومت در برابر تلاش‌ها برای حذف

می مصری فیلمساز فلسطینی ساکن لبنان و از دیگر بنیانگذاران این جشنواره، گفت که این فیلم‌ها به زنان جوان کمک می‌کنند تا داستان‌های خود را روایت کنند، در برابر حذف مقاومت کنند و حافظه جمعی را حفظ کنند، در عین حال مهارت‌ها را افزایش دهند و به کار در غزه یا از طریق پلتفرم‌های دیجیتال دسترسی پیدا کنند.

مصری یادآور شد: این آکادمی اکنون در تلاش است تا به کارگردانان کمک کند تا به جشنواره‌های بین‌المللی راه یابند. ما به دنبال توافق با توزیع‌کنندگان برای نمایش این فیلم‌ها در مؤسسات آموزشی و فرهنگی خارج از فلسطین و از طریق پلتفرم‌ها و جشنواره‌های بین‌المللی با محوریت زنان و حقوق بشر هستیم.

مصری افزود: این کار صدای زنان فلسطینی را به مخاطبان جهانی می‌رساند، تجربیات انسانی و خلاقیت هنری آنها را برجسته می‌کند، حضور سینمای فلسطین را در سطح بین‌المللی تقویت می‌کند و افق‌های جدیدی را برای کارگردانان زن جوان برای رسیدن به پلتفرم‌های نمایش جهانی و جشنواره‌های فیلم می‌گشاید.

این آکادمی با همکاری دانشگاه آزاد القدس و با تأیید وزارت آموزش فلسطین، یک دیپلم فیلمسازی برای این تلاش ارائه می‌کند.

این جشنواره که تا ۳۱ اکتبر (۹ آبان) ادامه دارد، ۷۳ فیلم از ۲۴ کشور را به نمایش می‌گذارد و بستری گسترده‌تر برای فیلمسازان غزه و فراتر از آن ارائه می‌دهد.