بیست و یکمین جشنواره تهران-مبارک آغاز شد؛ پاسداشتی برای رویاهای ناتمام
به گزارش هنگام هنر به نقل از خبرنگار مهر، آئین آغاز فعالیت بیست و یکمین جشنواره بینالمللی نمایش عروسکی تهران – مبارک عصر جمعه ۱۶ مهر در سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد.
این رویداد پس از پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران و تلاوت آیاتی از قرآن کریم آغاز شد.
اجرای این برنامه را فاطیما سرلک عهدهدار بود. مجری برنامه ضمن عرض خوشامدگویی به حضار و با خوانش متنی درمورد واژه «مبارک» برنامه را آغاز کرد و با ارائه توضیحاتی درباره پیتر شومان موسس گروه هنری «نان و عروسک» دعوت کرد تا پیتر شومان به صورت برخط بیانیه خود را به این جشنواره ارائه کند که به دلیل ناهماهنگی و مشکل صدا، پخش این بیانیه با تأخیر صورت گرفت.
جشنوارهای با ۴۲ سال سابقه
در ادامه پوپک عظیمپور دبیر جشنواره با حضور پشت تریبون بیان کرد: این جشنواره که ۴۲ سال تاریخچه دارد، دبیری آن سرانجام به من ۵۵ سالهای رسید که در دورهای دبیری این رویداد را پذیرفتم که شرایط کشور، شرایط مساعدی بود و پس از آن جنگی شوم بر آسمان ایران سایه افکند و شرایط نامساعد شد. من به عنوان عضوی از گروه «نان و عروسک» که بیش از ۲ دهه با این گروه در بخش پژوهش و نگارش همکاری دارم، بسیار خوشحالم که پیتر شومان ۲ اثر را به صورت اختصاصی خلق کرد تا به کودکان مدرسه «شجره طیبه» میناب و روزنامهنگاران شهید شده در غزه تقدیم کند تا در قالب جشنواره تهران مبارک پخش شود. که در ادامه این ۲ فیلم- تئاتر عروسکی را پخش میکنیم و باهم میبینیم.
سپس این ۲ فیلم – تئاتر عروسکی که توسط پیتر شومان که به صورت اختصاصی در واکنش به جنگ رمضان و جنگ غزه ساخته شده و در اختیار جشنواره تهران – مبارک قرار داده شده است، پخش شد.
پس از تاخیر حدودا نیم ساعته بیانیه پیتر شومان آماده پخش شد و میثم مطهری مترجم، این بیانیه را برای حضار به زبان فارسی ترجمه کرد.
همچنین جان بل از اعضای قدیمی گروه هنری «نان و عروسک» بهصورت برخط به ارائه توضیحاتی درباره گروه «نان و عروسک» پرداخت و مطهری عهدهدار ترجمه سخنان جان بل نیز بود.
گروه تئاتری با ۶۳ سال قدمت؛ اهمیت نان در آثار شومان چیست؟
بل درباره این گروه و پیتر شومان عنوان کرد: من یک عروسک گردان هستم و استاد دانشگاه در مبحث تاریخ تئاتر و از ۱۹۷۴ با گروه تئاتر «نان و عروسک» فعالیت میکنم. این گروه که در شصت و سومین سال تاسیس خود است، یکی از نوآورانهترین گروههای تئاتر عروسکی این قرن بوده است و پیتر شومان با رویکردی متفاوت به این گونه نمایشی آثاری را تولید میکند که بهطور کلی نگاهی به زندگی امروزه ما دارد.
وی افزود: شومان علاقه شدیدی به عروسکهای کهن داشته و دارد، مانند عروسکهایی مثل «مبارک» که در ایران داریم. در طول جنگ جهانی دوم، خانواده پیتر پناهنده شدند و این هنرمند، برخورد و مواجهه نزدیکی با بمباران، آوارگی و مرگ داشته است و این موضوع در آثار او نیز منعکس شده است. نان برای شومان نماد بسیار مهمی است و سعی میکرد که همیشه نانی را در انتهای اجراها بین مخاطبان پخش کند که یکی از دلایل نام گذاری این گروه به نام «نان و عروسک» این بود که هنر باید مانند نان ارزان باشد و شومان نیز در بیانیهای به این موضوع اشاره کرد که هنر برای تجارت نیست و باید در دسترس و ارزان باشد. او هنر را به غذا تشبیه میکرد که نمیتوان آن را خورد، اما مخاطب را سیر میکند.
سپس چند قطعه سنج و دمامنوازی از گروه موسیقی «پرواز» برای حضار پخش شد.
عروسک وسیلهای برای مفاهمه میان انسانها است
در ادامه حمیدرضا اردلان روی صحنه حاضر شد و تصریح کرد: پیتر شومان بسیار سهل و ممتنع است. وقتی روی آن دقیق میشویم، میبینیم هرکسی در جهان امروزه میتواند، این کار را انجام دهد. تمام تلاش شومان این است که بیان کند مسئله امروز جهان امر بدیهی است؛ یعنی چیزهایی که در این جهان بدیهی جلوه میکند، اما اصلا بدیهی نیست. برای شومان جنگ بدیهی نیست، اما اینکه هرکسی میتواند تئاتر اجرا کند، امر بدیهی است. فکر نکنیم که تئوری نداشتن امر بدیهی است، داشتن تئوری در روزگاری که جهان این موضوع را به خود سپرده است، بدیهی است.
سپس برای بار دوم پوپک عظیمپور روی صحنه آمد و بیانیهای درباره جشنواره و پاسداشت روز خبرنگار قرائت کرد. در بخشی از بیانیه و سخنرانی وی مطرح شد: جهان امروز بیش از هر چیز به صلح، همدلی و امید نیاز دارد. جشنواره عروسکی تهران-مبارک تلاش دارد با گرد هم آوردن هنرمندان، پژوهشگران و گروههای نمایشی از ایران و دیگر کشورها، اجتماعی برای گفتگو و آفرینش فراهم آورد. هنر عروسکی در این رویداد نه تنها به عنوان یک سرگرمی بلکه به مثابه زبانی برای مفاهمه میان انسانها جهت روایت زندگی و آرزوی جهانی آرامتر مورد توجه قرار گرفته است.
عظیمپور با اشاره به رویکرد این دوره از جشنواره افزود: ما در این دوره بر آنیم تا با کمک عروسکهایمان، صحنه تئاتر را به مکانی برای پاسداشت زندگی، صلح و رویاهای ناتمام کودکان که با عنوان «خیالنامه میناب» نامگذاری شده است، تبدیل کنیم. بر همین اساس، جشنواره به آثاری که با زبانی شاعرانه و نمادین، ابعاد گوناگون جنگ را مورد توجه قرار داده و قدرت بیبدیل نمایش عروسکی را در التیام زخمها، فریاد حقیقت و زمزمه صلح به تصویر میکشند، توجه ویژهای خواهد داشت.
وی با تأکید بر ضرورت تقویت مبانی نظری در کنار اجرا عنوان کرد: تئوری و عمل مانند پلی در کنار یکدیگر هستند تا ما را به مقصود برسانند. شش دهه کوشش پیتر شومان، نمونه بارزی از این همنشینی است که مسائل عمیق انسانی را با بیانی سهل و ممتنع با مخاطب در میان میگذارد. در این دوره از جشنواره، کارگاهها و وبینارهایی طراحی شده که نه تنها در پایتخت بلکه در سراسر ایران برای نمایشگران عروسکی قابل بهرهبرداری باشد.
در پایان پوستر این رویداد هنری با طرحی از فرزاد ادیبی رونمایی شد.