سینما

«کوچ» اقتباسی وفادارانه است؛ حاج قاسم را از نگاه خودمان بازسازی نکردیم

مهدی مطهر تهیه‌کننده فیلم سینمایی «کوچ» در گفتگو با خبرنگار مهر درباره وضعیت اکران این فیلم اظهار کرد: در کل از وضعیت سانس‌ها و فروش رضایت داریم. آغاز اکران فیلم با ایام فاطمیه (س) همزمان شد و همین موضوع باعث شد شروع چندان پرقدرتی نداشته باشیم، چراکه طبیعتاً در چنین ایامی بخشی از مخاطبان تمایل کمتری به حضور در سینما دارند و این مسئله بر روند تبلیغات نیز تأثیر گذاشت.

وی افزود: با این حال، روند اکران به‌تدریج بهتر شده است. مخاطبانی که فیلم را تماشا می‌کنند، خودشان به سفیران تبلیغاتی آن تبدیل شده‌اند و دیگران را نیز برای دیدن فیلم به سینما دعوت می‌کنند. همچنین چند کمپین تبلیغاتی از سوی دوستان و گروه پخش برگزار شده که به بهتر شدن شرایط اکران کمک کرده است.

این تهیه‌کننده درباره استفاده از نام و تصویر شهید حاج قاسم سلیمانی در تبلیغات فیلم بیان کرد: رویکرد ما در جشنواره فیلم فجر این بود که مخاطب با شناخت کمتری از موضوع به تماشای فیلم بنشیند و با خود اثر مواجه شود. بسیاری از فیلم‌هایی که درباره قهرمانان ساخته می‌شوند، به مقطع قهرمانی و کنش‌های برجسته شخصیت می‌پردازند اما فیلم «کوچ» درباره زمینه‌های شکل‌گیری شخصیت حاج قاسم و دوران کودکی و نوجوانی اوست.

مطهر ادامه داد: در ابتدا تلاش کردیم از نام شخصیت اصلی در تبلیغات استفاده نکنیم تا مخاطبان با قضاوت‌های مختلف، چه مثبت و چه منفی، به تماشای فیلم بیایند و خود اثر را ارزیابی کنند اما پس از نمایش فیلم در جشنواره و انتشار نقدها، دیگر پنهان نگه داشتن این موضوع ضرورتی نداشت. از طرفی یکی از پیشنهادهای گروه پخش نیز این بود که علاوه بر اهالی سینما، افرادی که شاید مخاطب همیشگی سینما نباشند اما به شخصیت حاج قاسم علاقه‌مند هستند، برای تماشای فیلم ترغیب شوند.

تهیه کننده فیلم «منصور» درباره بازخوردهای مخاطبان در هفته نخست اکران گفت: خودم برای نمایش فیلم به سینما ساحل اصفهان رفته بودم که حدود ۴۰۰ نفر در سالن حضور داشتند. این اتفاق برای من بسیار خوشایند بود و انرژی خوبی به گروه داد. همچنین روز جمعه ۲۹ آبان در پردیس سینمایی چارسو، پنج سالن به‌صورت همزمان میزبان نمایش فیلم بودند و نزدیک به هزار نفر برای تماشای آن به سینما آمدند. برای من که بخشی از این پروژه هستم، دیدن چنین استقبالی اتفاقی افتخارآمیز بود. در فضای مجازی نیز بازخوردهای خوبی دریافت کرده‌ایم. افرادی که حتی انتظار نداشتیم درباره فیلم اظهارنظر کنند یا از آنها درخواست تبلیغ نداشته‌ایم، از اثر حمایت می‌کنند و دیگران را به تماشای آن دعوت می‌کنند.

برنامه ویژه برای اکران «کوچ» در کرمان

مطهر درباره برنامه‌های اکران فیلم در استان کرمان توضیح داد: برای کرمان برنامه ویژه‌ای داریم زیرا اساساً «کوچ» فیلمی مرتبط با فضای جغرافیایی، فرهنگی و اجتماعی این استان است و بخش مهمی از هویت اثر به اتمسفر کرمان بازمی‌گردد.

وی با اشاره به کرمانی بودن بازیگران فیلم بیان کرد: تقریباً تمام بازیگران فیلم از کرمان انتخاب شده‌اند و تا جایی که به خاطر دارم، بازیگر غیربومی در این پروژه نداشتیم. به همین دلیل، حضور بازیگران در برنامه‌های اکران این استان می‌تواند برای مخاطبان کرمانی جذابیت مضاعفی داشته باشد.

اقتباس وفادارانه از ۲ کتاب

تهیه‌کننده فیلم «کوچ» درباره منابع پژوهشی و روند شکل‌گیری فیلمنامه اظهار کرد: پیش از این تهیه‌کنندگی فیلم «منصور» را برعهده داشتم و تجربه ساخت فیلم درباره یک قهرمان ملی برایم جذاب بود. پس از آن نیز علاقه‌مند بودم در این حوزه تجربه دیگری داشته باشم.

«کوچ» اقتباسی وفادارانه است؛ حاج قاسم را از نگاه خودمان بازسازی نکردیم

مطهر با اشاره به اقتباس این فیلم از ۲ کتاب افزود: در فیلم «کوچ» اقتباسی وفادارانه از ۲ کتاب «من از چیزی نمی‌ترسیدم» و «باران گرفته است» داشتیم. مسلما فیلم ساختن درباره این شخصیت‌ها به چندین سال پژوهش نیاز دارد اما از زمان شهادت حاج قاسم سلیمانی در سال ۱۳۹۸ تا زمان تولید فیلم، در بیش از ۶ سال مکتب حاج قاسم تولید محتوا و پژوهش‌های خوبی درباره شخصیت ایشان فراهم کرده بود. در این مدت آثار و منابع متعددی درباره زندگی و مکتب حاج قاسم منتشر شد و در نهایت این ۲ کتاب به‌عنوان منابع اصلی اقتباس ما انتخاب شدند.

تهیه کننده مستند «۷۲ ساعت» تأکید کرد: تلاش کردیم تا حد امکان به روایت‌های موجود در کتاب‌ها و خاطرات وفادار بمانیم و چیزی به قصه اضافه یا از آن کم نکنیم. مبنای کار ما این بود که همان تصویری را که منابع معتبر از شخصیت و زندگی حاج قاسم ارائه می‌کنند، به مخاطب منتقل کنیم.

تلاش برای گسترش سینمای قهرمان‌محور

این تهیه‌کننده با اشاره به ۲ هدف اصلی ساخت فیلم «کوچ» بیان کرد: امیدوارم این فیلم بتواند ۲ اتفاق مثبت رقم بزند؛ نخست اینکه جنس تازه‌ای به سینمای قهرمان‌محور اضافه کند. معمولاً در بسیاری از آثار، لحظه‌های قهرمانانه و عملیات‌های نجات‌بخش شخصیت‌ها به تصویر کشیده می‌شود اما کمتر به این موضوع پرداخته می‌شود که یک قهرمان چگونه به آن نقطه رسیده است و چه عواملی در شکل‌گیری شخصیت او نقش داشته‌اند.

وی دومین هدف را گسترش ارتباط مخاطبان با سینما دانست و گفت: حاج قاسم در زمینه‌های مختلف منشأ برکت بوده است و امیدوارم این برکت به فضای سینما نیز منتقل شود. شاید برخی افراد به دلایل مختلف و به واسطه بعضی مضامین یا اتفاقات، ارتباطشان با سینما کمرنگ شده باشد اما حضور در سینما برای تماشای فیلمی درباره حاج قاسم می‌تواند زمینه‌ای برای آشتی دوباره آنها با سینما فراهم کند. امیدوارم این افراد پس از آن نیز به تماشای دیگر آثار سینمایی علاقه‌مند شوند و دست‌کم ماهی یک‌بار به سینما بروند. اقتصاد سینما در وضعیت کلی آن تأثیرگذار است و اگر حال سینما خوب باشد، بسیاری از اتفاقات فرهنگی دیگر نیز می‌توانند بهتر رقم بخورند.

«کوچ» اقتباسی وفادارانه است؛ حاج قاسم را از نگاه خودمان بازسازی نکردیم

فیلم کوتاه «۱۳ سالگی»؛ پیش‌تولیدی برای ساخت فیلم بلند

مطهر درباره تأثیر تجربه ساخت فیلم کوتاه «۱۳ سالگی» بر تولید فیلم بلند «کوچ» اظهار کرد: فیلم کوتاه «۱۳ سالگی» در واقع پیش‌تولید بسیار خوبی برای ساخت فیلم بلند بود. در آن پروژه فرصت داشتیم طراحی صحنه، شناسایی لباس‌ها، انتخاب عوامل هنری و بازیگر اصلی فیلم یعنی ابوالفضل نگینی را با دقت بیشتری انجام دهیم. درواقع ما در قالب یک پروژه مستقل و با صرف هزینه و زمان جداگانه، سال قبل از تولید فیلم بلند، بخش مهمی از مقدمات مورد نیاز را فراهم کردیم. با توجه به زمان محدودی که برای ساخت فیلم بلند در اختیار داشتیم، اگر این تجربه قبلی وجود نداشت، تولید و آماده‌سازی فیلم برای حضور در جشنواره فجر عملاً بسیار دشوار و حتی غیرممکن می‌شد.

این تهیه‌کننده ادامه داد: فیلم کوتاه «۱۳ سالگی» به نوعی شبیه‌سازی و نسخه‌ای کوچک از فضای فیلم بلند بود و گروه را برای ورود به پروژه اصلی آماده کرد. به نظرم یکی از دلایلی که پس از حدود ۶ سال مکتب حاج قاسم فرصت ساخت این فیلم در اختیار گروه کوچک ما قرار داد تجربه موفق همان فیلم کوتاه بود. آن پروژه باعث شد ظرفیت‌های گروه و توانایی ما در طراحی و اجرای فضاهای مورد نیاز به‌خوبی شناخته شود.

نباید تصویر شخصی خودمان را جایگزین قهرمان واقعی کنیم

تهیه کننده مستند «رنج زیر پوست» درباره احتمال ساخت فیلمی درباره مقاطع دیگر زندگی حاج قاسم سلیمانی و نکاتی که باید در چنین آثاری مورد توجه قرار گیرد، گفت: هنوز برای جمع‌بندی کامل درباره بازخورد مخاطبان و رسیدن به نتیجه‌ای قطعی زود است. با این حال، در همین مدت کوتاه که چند هزار نفر به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم فیلم را دیده‌اند، واکنش‌های مختلفی دریافت کرده‌ایم.

وی افزود: یکی از نکات مهمی که در ساخت «کوچ» رعایت کردیم، این بود که نگاه شخصی خودمان را به اثر تحمیل نکنیم و حرکت اضافه‌ای برای تغییر شخصیت انجام ندهیم. ما تلاش نکردیم قاسم سلیمانی را از نگاه خودمان بازسازی کنیم، بلکه کوشیدیم همان تصویری را که منابع و خاطرات موجود از او ارائه می‌دهند، به مخاطب منتقل کنیم.

«کوچ» اقتباسی وفادارانه است؛ حاج قاسم را از نگاه خودمان بازسازی نکردیم

این تهیه‌کننده ادامه داد: به نظرم در پرداختن به مقاطع دیگر زندگی قهرمانان نیز باید همین رویکرد را حفظ کرد. وقتی روایت مستند و مبتنی بر منابع مشخص باشد، امکان پرداختن به تصمیم‌های بحث‌برانگیز یا نقاط ضعف شخصیت نیز فراهم می‌شود. اگر بخواهیم صرفاً بر اساس ذهنیت خودمان قهرمانی بسازیم، احتمالاً در پرداختن به ابعاد مختلف شخصیت و حتی ضعف‌های او محدود خواهیم شد.

مطهر درباره اهمیت نمایش نقاط ضعف قهرمانان در آثار سینمایی بیان کرد: نشان دادن نقاط ضعف به این معناست که قهرمانان را افرادی دست‌نیافتنی و متفاوت از دیگر انسان‌ها معرفی نکنیم. آنها نیز مانند دیگر ایرانیان زندگی کرده‌اند و ویژگی‌های انسانی داشته‌اند. به نظرم مهم است که مخاطب احساس کند این افراد از جنس همین جامعه هستند و هر ایرانی نیز می‌تواند با انتخاب‌ها و رفتارهای خود، زمینه انجام یک کنش قهرمانانه را فراهم کند.

وی تصریح کرد: مسلما حاج قاسم بودن سخت است زیرا او در تمام ابعاد زندگی قهرمان بود اما فردی که ملوان، کشاورز، معلم، معدنچی یا متعلق به هر صنف دیگری است، باید احساس کند که او نیز می‌تواند یک حرکت قهرمانانه انجام دهد و در حافظه جمعی جامعه ماندگار شود.

تولید فیلمی درباره یکی از حوادث جنگ اخیر

این تهیه‌کننده در پاسخ به پرسشی درباره فعالیت‌های جدید خود گفت: در حال حاضر روی یکی از قصه‌های مرتبط با حوادث جنگ اخیر کار می‌کنم و امیدوارم در ادامه بتوانیم آن را به مرحله تولید برسانیم.

مطهر در پایان اظهار کرد: متن این پروژه در حال نهایی شدن است و برای دریافت پروانه ساخت نیز اقدام کرده‌ایم. یکی از بازیگران فیلم «کوچ» قرار است کارگردانی این اثر را برعهده داشته باشد و امیدوارم این پروژه به‌عنوان نخستین تجربه کارگردانی بلند او رقم بخورد.

منبع

اخبار مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا