فرهنگ و ادبیات

نویسندگان و اندیشمندان باید پیام ملت ایران را به گوش جهانیان برسانند

به گزارش هنگام هنر به نقل از خبرنگار مهر، سیدمحمد حسینی، رئیس مؤسسه مجمع جهانی قلم، در نشست «پیوند اندیشه‌ها، فراتر از مرزها» که از سوی مجمع جهانی قلم برگزار شد، با اشاره به اینکه به دلیل حضور در مراسم تشییع، تکریم و تدفین یک شهید گمنام در دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی امکان حضور در جمع شرکت‌کنندگان را ندارد، گفت: همه ما مدیون شهدا هستیم؛ شهدایی که الهام‌بخش حیات طیبه و زندگی همراه با عزت و کرامت‌اند. گرامی‌داشت یاد شهدا بر همه ما لازم است و یادآوری فداکاری‌های آنان، مسئولیت یکایک ما را سنگین‌تر می‌کند.

وی با اشاره به آیه «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَیٰ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّهَ»، افزود: شهدا از جان خود گذشتند، با خدای خود معامله کردند و به فوز عظیم رسیدند. آنان با ظلم و ظالم مبارزه کردند و از مظلوم، حق و حقیقت دفاع کردند. ما نیز رسالت خطیری بر عهده داریم تا در روز قیامت در برابر این کبوتران سبک‌بال شرمنده نباشیم.

رئیس مؤسسه مجمع جهانی قلم با بیان اینکه ملت ایران برای مأموریتی بزرگ در صحنه حضور دارند، اظهار کرد: وظیفه ما این است که ندای حق و حقیقت را به گوش جهانیان برسانیم؛ آن هم در جهانی که قدرت‌هایی همچون ترامپ و نتانیاهو هر زمان اراده می‌کنند به کشوری حمله می‌کنند. نمونه آن را در ونزوئلا دیدیم؛ جایی که اعلام می‌شود آن کشور را تملک کرده‌اند و ذخایرش را به منابع خود افزوده‌اند.

حسینی ادامه داد: در چنین جهانی که به کودکان نیز رحم نمی‌شود، همان‌طور که در غزه و مدرسه شجره طیبه میناب شاهد بودیم، وظیفه ما روشنگری و برانگیختن خواص جامعه است تا بتوانند بر توده‌های مردم تأثیر بگذارند. اقشاری همچون استادان، پژوهشگران، نخبگان، اهالی رسانه و به‌ویژه نویسندگان و محققان در این زمینه مسئولیت مهمی دارند.

وی با اشاره به افزایش توجه جهانی به ایران و ایرانی در یکی دو سال اخیر گفت: خوشبختانه تحولات اخیر موجب شده است توجه و اقبال فراوانی نسبت به ایران و پیام ملت ایران در سراسر جهان شکل بگیرد و بسیاری با احترام و تحسین به مردم ایران بنگرند. امروز آمادگی برای شنیدن حرف حق ما وجود دارد؛ پیامی که برخاسته از فطرت پاک انسان است و با تعبیر قرآنی «فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا» شناخته می‌شود.

رئیس مؤسسه مجمع جهانی قلم افزود: در تظاهرات و تجمعات مختلف می‌بینیم که هم پرچم فلسطین، به‌عنوان نماد مظلومیت، و هم پرچم ایران، به‌عنوان نماد حقانیت و مظلومیت، برافراشته می‌شود. این پرچم‌ها نماد حریت، آزادگی، انسانیت، عزت، شرافت، مقاومت و پایداری و مقابله با قلدری و زورگویی هستند.

حسینی با تأکید بر اینکه باید از فرصت به‌وجودآمده بهره گرفت، گفت: به تعبیر سردار دل‌ها، گاهی فرصت‌ها از دل تهدیدها به دست می‌آیند. ما به‌عنوان پیروان یک مکتب می‌توانیم مرزهای اعتباری و جغرافیایی را درنوردیم و با همه دلسوزانی که قلم در دست دارند و انگیزه اثرگذاری مثبت بر افکار عمومی و اذهان مردم جهان را دنبال می‌کنند، ارتباط برقرار کنیم.

وی شناسایی و تعامل با صاحبان فکر، اندیشه و قلم را از رسالت‌های مجمع جهانی قلم دانست و افزود: باید از این ظرفیت بزرگ جهانی برای ترسیم جامعه و آینده‌ای بهتر استفاده کنیم و با تمام توان در مسیر کاهش خشونت گام برداریم. یکی دو هفته پیش نیز همایشی در ایروان ارمنستان با عنوان «جهان عاری از خشونت» برگزار شد. البته جهان عاری از خشونت در شرایط کنونی بیشتر یک آرمان و ایده است؛ چراکه امروز جهان سرشار از خشونت است.

حسینی با اشاره به مشترکات میان ملت‌ها، با وجود تفاوت زبان، رنگ، قومیت، نژاد و ملیت، بیان کرد: مشترکات فراوانی میان جوامع وجود دارد که می‌توان بر پایه آنها با دیگران و نخبگان کشورها ارتباط برقرار کرد. قرآن کریم نیز بر دعوت به کلمه مشترک تأکید دارد و می‌فرماید: «تَعَالَوْا إِلَیٰ کَلِمَهٍ سَوَاءٍ بَیْنَنَا وَبَیْنَکُمْ». باید این نقاط مشترک را شناسایی کنیم و مبنای تعامل قرار دهیم.

وی با اشاره به تجربه‌های خود در رایزنی فرهنگی و مسئولیت‌های مختلف در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: در سفرهایی که به کشورهای مختلف داشته‌ایم، با ظرفیت‌ها و مشترکات فراوانی آشنا شده‌ایم. اگر از تجربه افرادی که در این حوزه فعالیت کرده‌اند استفاده کنیم، می‌توانیم به نتایج مؤثری برسیم.

رئیس مؤسسه مجمع جهانی قلم با تأکید بر ماهیت غیردولتی این انجمن اظهار کرد: این انجمن وابسته به دولت نیست که با تغییر دولت‌ها دستخوش تغییر شود؛ بنابراین می‌تواند حرکتی ماندگار، پویا و پایدار داشته باشد.

حسینی در ادامه به برخی تجربه‌های گذشته در حوزه ارتباطات بین‌المللی اشاره کرد و گفت: پیش از این، همایش «افق نو» برگزار می‌شد و شماری از اندیشمندان و سیاستمداران کشورهای غربی به آن دعوت می‌شدند. این افراد پس از بازگشت به کشورهای خود، تأثیر قابل توجهی بر افکار عمومی جامعه‌شان می‌گذاشتند؛ حتی کمدین‌ها و گروه‌های مختلف نیز در میان دعوت‌شدگان حضور داشتند.

وی افزود: برای توسعه فعالیت‌های مجمع می‌توان از ظرفیت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حوزه هنری، بخش برون‌مرزی صداوسیما، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، مجمع جهانی اهل‌بیت(ع)، وزارت امور خارجه و انجمن‌های دوستی استفاده کرد. انجمن‌های دوستی که معمولاً از سوی سفیران بازنشسته یا دیپلمات‌های پیشین شکل گرفته‌اند و همچنین انجمن‌های دوستی پارلمانی که در دوره‌های مختلف مجلس تشکیل می‌شوند، ظرفیت‌های ارزشمندی برای برقراری ارتباط هستند.

حسینی با اشاره به تجربه اتحادیه ناشران جهان اسلام گفت: در گذشته تجربه‌هایی مانند تشکیل این اتحادیه را داشته‌ایم، اما تغییر دولت‌ها گاهی موجب می‌شود چنین فعالیت‌هایی ناتمام بمانند. همچنین رایزنان علمی ایران در کشورهای مختلف و دانشگاه‌هایی که با مراکز علمی جهان در تعامل هستند، می‌توانند در این مسیر نقش‌آفرین باشند.

وی خواهرخواندگی شهرهای ایران با شهرهای دیگر کشورها را نیز یکی از زمینه‌های ارتباط دانست و اظهار کرد: این ظرفیت‌ها و نقاط مشترک می‌توانند زمینه پیوند با کشورهای دیگر، نویسندگان و شخصیت‌های مختلف را فراهم کنند تا بتوانیم اهدافی را که در اساسنامه مجمع جهانی قلم تبیین شده است، محقق کنیم.

رئیس مؤسسه مجمع جهانی قلم در پایان با تأکید بر نقش خانه کتاب و ادبیات ایران گفت: انتظار داریم دوستان خانه کتاب با توجه به شناختی که از نویسندگان داخل و خارج از کشور دارند، در این زمینه به مجمع کمک کنند. امیدواریم با همراهی صاحبان قلم و اندیشه و استفاده از ظرفیت‌های موجود، بتوانیم ارتباطی گسترده‌تر با اندیشمندان جهان برقرار کنیم و در مسیر تحقق اهداف این انجمن گام برداریم.

مجمع جهانی قلم به دنبال ایجاد جبهه‌ای متحد از صاحبان اندیشه و قلم در جهان است

مجید صفاتاج، مدیرمسئول مؤسسه مجمع جهانی قلم، در نشست «پیوند اندیشه‌ها، فراتر از مرزها» که از سوی مجمع جهانی قلم برگزار شد، با اشاره به جایگاه قلم در آموزه‌های دینی اظهار کرد: سوگند خداوند به قلم، گویاترین شاهد بر قداست و اهمیت آن و تأثیری است که می‌تواند در شکل‌دهی و جهت‌دهی به افکار عمومی جهان داشته باشد. قلم این ظرفیت را دارد که درباره جایگاه انسان و جامعه سخن بگوید و در ساختن تمدن‌های بشری نقش‌آفرین باشد.

وی با بیان اینکه قلم در طول تاریخ هم در خدمت ساخت تمدن‌ها و هم در مسیر فروپاشی آنها قرار گرفته است، افزود: با وجود پیشینه طولانی و جایگاه ارزشمند قلم، این ابزار در گذر زمان گاهی جایگاه حقیقی خود را از دست داده و نتوانسته است رسالتش را به‌درستی ایفا کند. حتی در عصر ارتباطات و فناوری‌های نوین نیز گاهی قلم مظلوم واقع شده و از ظرفیت آن به‌درستی استفاده نشده است.

مدیرمسئول مؤسسه مجمع جهانی قلم ادامه داد: قلم فراتر از یک زبان، گویش یا ملیت است و می‌تواند با آنچه از نوک قلم برمی‌آید، در جامعه بشری جریان ایجاد کند. البته همین ابزار مقدس گاهی مورد سوءاستفاده قدرت‌های سلطه‌گر قرار گرفته است؛ به‌گونه‌ای که در مواردی به‌جای آنکه سنگری برای ملت‌های مظلوم و تمدن‌های انسانی باشد، در نقطه مقابل آنها ایستاده است.

صفاتاج با تأکید بر اینکه رسالت قلم فراتر از هنر نوشتن است، تصریح کرد: قلم رسالتی برای بیدارکردن وجدان جهانی و بازگرداندن عمق به تفکر بشری دارد. ما در مجمع جهانی قلم بر این باوریم که وقتی کلمه با تعهد و رسالت پیوند می‌خورد، قدرتی بی‌انتها پیدا می‌کند و می‌تواند تمدنی مبتنی بر نور و حقیقت بنا کند. تلاش ما این است که قلم را از یک ابزار ساده فراتر ببریم و آن را به میراثی ماندگار برای رساندن صدای حق به گوش جهانیان تبدیل کنیم.

وی در تشریح چرایی شکل‌گیری مجمع جهانی قلم گفت: با توجه به تجربه چند دهه فعالیت تشکل‌های ادبی و فرهنگی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تأسیس این مجمع پاسخی راهبردی به چالش‌های فرهنگی عصر مدرن و تحولات دنیای دیجیتال و فناوری‌های نوین ارتباطی است. هدف ما ایجاد نهادی است که سرمایه ادبی و عمق تفکر بشری را در قالب شبکه‌ای منسجم گرد هم آورد و جایگاه قلم را احیا کند.

صفاتاج با بیان اینکه نگاه این مجمع محدود به داخل کشور نیست، اظهار کرد: نگاه ما نگاهی جهانی و معطوف به آینده است. معتقدیم افرادی از ادیان، مذاهب، ملیت‌ها و کشورهای مختلف که قلباً می‌خواهند در جبهه حق و حقیقت تاریخ قرار بگیرند، می‌توانند در این مجموعه گرد هم آیند. می‌خواهیم این افراد را سازمان‌دهی کنیم تا مجمع جهانی قلم به یک جبهه فکری و فرهنگی تبدیل شود و هر یک از اعضای آن در جامعه خود به قلمی پویا و اثرگذار تبدیل شوند.

مدیرمسئول مؤسسه مجمع جهانی قلم با اشاره به اینکه در اساسنامه این مجموعه ۱۴ هدف پیش‌بینی شده است، افزود: یکی از دلایلی که موجب شد تشکیل این مجمع را جدی‌تر دنبال کنیم، تحولات و واکنش‌های جهانی در جریان جنگ رمضان بود. وقتی واکنش ملت‌ها، نخبگان و چهره‌های فرهنگی و ادبی کشورهای مختلف را رصد می‌کردیم، شاهد بودیم که بسیاری از آنها به شیوه‌های گوناگون احساس همدردی خود را با جمهوری اسلامی ایران ابراز می‌کنند.

وی ادامه داد: منظور ما از جامعه جهانی، لزوماً آن چیزی نیست که نظام سلطه و دستگاه تبلیغاتی آن معرفی می‌کند؛ بلکه منظور مردم جهان، آزاداندیشان و افرادی است که اهل فکر و اندیشه‌اند و می‌خواهند در جبهه حق بایستند. به اعتقاد من، بخشی از این جامعه به دنبال مرجع و پناهگاهی برای ارتباط و تعامل است و ما باید این ظرفیت را بشناسیم و از آن استفاده کنیم.

صفاتاج با اشاره به ظرفیت‌های موجود در آمریکای لاتین، اروپا و شرق آسیا گفت: در کشورهای مختلف، از جمله آمریکای لاتین، علاقه و آمادگی برای ارتباط با جمهوری اسلامی ایران وجود دارد. برای نمونه، وقتی در کشوری مانند ونزوئلا نشستی ادبی و فرهنگی درباره تأثیر ولایت فقیه برگزار می‌شود، باید به این موضوع توجه کنیم که چه ظرفیت‌هایی در جهان وجود دارد و ما تا چه اندازه از آنها غافل مانده‌ایم.

وی افزود: در مجمع جهانی قلم به دنبال آن هستیم که صاحبان این افکار و اندیشه‌ها را شناسایی، جذب و سازمان‌دهی کنیم تا در قالب جبهه‌ای متحد و منسجم در عرصه فرهنگی و فکری نقش‌آفرین باشند. دامنه فعالیت‌های تبلیغی و رسانه‌ای غرب و جریان صهیونیستی گسترده است؛ اگر نمی‌توانیم از نظر امکانات و تعداد نیروها هم‌تراز آنها باشیم، دست‌کم باید میزان تأثیرگذاری خود بر افکار و اندیشه ملت‌ها را افزایش دهیم و در تقویت و سازمان‌دهی تمدن نوین بشری نقش داشته باشیم.

مدیرمسئول مؤسسه مجمع جهانی قلم با اشاره به دیدگاه امام خمینی(ره) درباره شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی و آماده‌سازی جامعه برای ظهور حضرت مهدی(عج) گفت: افق بلندمدت ما نیز حرکت در همین مسیر است؛ یعنی ایجاد زمینه‌های فکری و فرهنگی برای شکل‌گیری تمدنی که بتواند جامعه ایران و سپس جامعه جهانی را برای آینده‌ای مبتنی بر حقیقت و عدالت آماده کند.

صفاتاج در ادامه، دستیابی به زبان مشترک انسانیت از مسیر ادبیات را چشم‌انداز بلندمدت مجمع جهانی قلم دانست و بیان کرد: ما معتقدیم هنر نوشتار از معدود ابزارهایی است که می‌تواند مرزهای جغرافیایی و سیاسی را کنار بزند. هدف غایی مجمع، ایجاد مرجعی جهانی است که در آن آثار ادبی نه صرفاً به‌عنوان کالایی تجاری، بلکه به‌مثابه میراثی انسانی شناخته شوند.

وی در پایان با اشاره به اینکه اهداف مجمع در ماده دوم اساسنامه آن تبیین شده است، ابراز امیدواری کرد با همراهی نویسندگان، اندیشمندان و صاحبان قلم از کشورهای مختلف، زمینه تحقق این اهداف و شکل‌گیری شبکه‌ای جهانی از فعالان عرصه فکر و ادبیات فراهم شود.

نویسندگان و اندیشمندان باید پیام ملت ایران را به گوش جهانیان برسانند

اگر امروز به فکر معیشت نویسندگان نباشیم، آینده فرهنگی کشور آسیب می‌بیند

ابوالقاسم وردیانی، رئیس هیئت‌مدیره مجمع جهانی قلم، در نشست «پیوند اندیشه‌ها، فراتر از مرزها» با اشاره به چالش‌های پیش روی اهالی قلم اظهار کرد: یکی از دغدغه‌های مهم مجمع جهانی قلم و دیگر نهادها و مؤسسات فرهنگی، مشکلاتی است که نویسندگان و تولیدکنندگان آثار فرهنگی با آن مواجه‌اند. بسیاری از افرادی که در این حوزه فعالیت می‌کنند، اثری منتشرشده دارند یا در حال نوشتن و آماده‌سازی کتاب هستند، اما مسئله معیشت و نبود پشتوانه اقتصادی، یکی از مهم‌ترین مشکلات آنهاست.

وی با بیان اینکه نویسندگی در شرایط فعلی حرفه‌ای قابل اتکا از نظر اقتصادی نیست، افزود: نویسندگان از این راه نمی‌توانند هزینه‌های زندگی خود را تأمین کنند. این مسئله به‌ویژه درباره نویسندگان جوان اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه این نسل باید آینده ادبیات و فرهنگ کشور را بسازد، اما جایگاه شغلی و اقتصادی تثبیت‌شده‌ای برای فعالیت خود ندارد.

رئیس هیئت‌مدیره مجمع جهانی قلم ادامه داد: من در حوزه آموزش داستان‌نویسی نیز فعالیت می‌کنم و بارها با جوانانی مواجه شده‌ام که می‌پرسند چگونه می‌توانند نویسنده شوند؛ حتی برخی از آنها می‌گویند خانواده‌هایشان با نویسندگی مخالفت می‌کنند و آن را شغل نمی‌دانند. وقتی خانواده به جوان می‌گوید به‌جای نوشتن دنبال کاری با آینده و ثبات شغلی باش، باید نگران شد؛ زیرا نویسندگی بدون پشتوانه اقتصادی نمی‌تواند به یک حرفه تمام‌وقت تبدیل شود.

وردیانی با اشاره به اینکه بسیاری از نویسندگان ناچارند در کنار نوشتن، شغل دیگری داشته باشند، گفت: نویسنده باید بتواند تمام وقت و توان خود را صرف نوشتن کند و دغدغه دیگری نداشته باشد. شاید این وضعیت آرمانی به نظر برسد، اما باید تلاش کنیم شرایطی فراهم شود که نویسندگان بتوانند با تمرکز و آرامش بیشتری به کار خود ادامه دهند.

وی یکی دیگر از مشکلات اهالی قلم را وضعیت نامناسب حق‌التألیف دانست و افزود: برخی نویسندگان، به‌ویژه کسانی که تازه فعالیت خود را آغاز کرده‌اند یا هنوز شناخته‌شده نیستند، در تعامل با ناشران با مشکلاتی در زمینه حق‌التألیف مواجه‌اند و گاهی ناشران منصفانه با آنها رفتار نمی‌کنند. از سوی دیگر، کاهش شمارگان کتاب نیز مسئله‌ای جدی است.

رئیس هیئت‌مدیره مجمع جهانی قلم با اشاره به آمار انتشار کتاب در شش‌ماهه نخست سال جاری بیان کرد: براساس آماری که بررسی کرده‌ام، در این مدت حدود ۴۸ هزار و ۵۰۰ عنوان کتاب منتشر شده و میانگین شمارگان آنها ۷۱۴ نسخه بوده است. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۱۲.۶ درصد کاهش داشته است.

وردیانی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور و پیامدهای جنگ اظهار کرد: طبیعی است که جامعه در شرایط دشواری قرار داشته باشد و این وضعیت بر بازار کتاب نیز تأثیر بگذارد. با این حال، باید توجه کنیم که انتشار تعداد زیادی عنوان کتاب به‌تنهایی به معنای موفقیت صنعت نشر نیست. وقتی شمارگان متوسط کتاب‌ها به این میزان رسیده، یعنی در رساندن کتاب به مخاطب، تبلیغ آثار و ترویج کتاب‌خوانی با مشکل مواجهیم.

وی افزود: گاهی حتی خود من برای خرید کتاب با محدودیت اقتصادی روبه‌رو می‌شوم و وقتی به کتابخانه مراجعه می‌کنم، ممکن است کتاب مورد نظرم در دسترس نباشد. نسخه‌های الکترونیکی نیز همیشه جایگزین مناسبی برای نسخه چاپی نیستند. این مسائل تنها به معیشت نویسندگان مربوط نمی‌شود، بلکه آینده فرهنگی جامعه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. باید از خود بپرسیم ۱۰ سال دیگر کتابخانه‌های ما در چه وضعیتی خواهند بود و فرزندانمان تا چه اندازه کتاب‌خوان و آشنا با فرهنگ خواهند بود.

وردیانی در ادامه با انتقاد از انتشار غیرمجاز آثار در فضای مجازی گفت: حقوق مادی و معنوی پدیدآورندگان، به‌ویژه نویسندگان، در بسیاری از موارد رعایت نمی‌شود. امروز کتاب‌هایی را می‌بینیم که بدون اجازه مؤلف و گاهی حتی بدون اجازه ناشر به فایل پی‌دی‌اف تبدیل می‌شوند و در فضای مجازی خریدوفروش یا منتشر می‌شوند.

وی تصریح کرد: نویسنده ماه‌ها برای نگارش یک کتاب وقت می‌گذارد، اما وقتی اثرش بدون اجازه و به‌صورت رایگان در یک سایت منتشر می‌شود، این اتفاق هم انگیزه او را از بین می‌برد و هم به بازار نشر و کتاب آسیب می‌زند. بنابراین حمایت از حقوق مادی و معنوی نویسندگان باید در شمار اولویت‌های نهادهای فرهنگی قرار گیرد.

آثار خوب نویسندگان جوان پشت نام‌های شناخته‌شده دیده نمی‌شوند

رئیس هیئت‌مدیره مجمع جهانی قلم، فرصت دیده‌شدن و معرفی آثار را یکی دیگر از خلأهای جدی حوزه نشر دانست و گفت: گاهی نویسنده‌ای کتاب بسیار خوبی نوشته، اما برای آن نه مراسم رونمایی برگزار می‌شود، نه جلسه نقد و بررسی شکل می‌گیرد و نه رسانه‌ای برای معرفی اثر وجود دارد؛ در مقابل، کتاب برخی افراد شناخته‌شده یا کسانی که به نهادهای مختلف ارتباط دارند، با وجود تکراری بودن محتوا، به‌طور گسترده تبلیغ می‌شود.

وردیانی با تأکید بر ضرورت توجه به استعدادهای جوان افزود: من در حوزه آموزش داستان‌نویسی با نویسندگان جوانی مواجه می‌شوم که آثار بسیار خوبی دارند و گاهی داستان‌هایشان از آثار برخی نویسندگان مدعی نیز قوی‌تر است، اما دیده نمی‌شوند؛ چون نام شناخته‌شده‌ای پشت اثرشان نیست.

وی ادامه داد: احساس می‌کنم مجمع جهانی قلم می‌تواند با عضوگیری و شناسایی استعدادها، بخشی از این خلأ را پوشش دهد. این مجموعه باید فارغ از نام و شهرت افراد، به دنبال استعداد، اثرگذاری و کیفیت کار باشد؛ فرقی نمی‌کند صاحب اثر جوانی ۱۸ یا ۲۰ ساله باشد یا فردی ۷۰ یا ۸۰ ساله. آنچه اهمیت دارد، عیار و ارزش اثر است.

وردیانی با انتقاد از شیوه‌های ارزیابی آثار در برخی مجموعه‌ها اظهار کرد: گاهی نویسنده جوان با ذوق و شوق، نسخه چاپی داستانش را به دست می‌گیرد و از این ناشر به آن ناشر مراجعه می‌کند تا شاید فرصتی برای انتشار اثرش پیدا کند؛ در حالی که نوشته‌های برخی از این جوانان واقعاً ارزشمند است. اما ناشر می‌پرسد نویسنده چه کسی است و چگونه می‌توان کتابش را فروخت؟ همین نگاه باعث می‌شود بسیاری از آثار خوب فرصت انتشار و معرفی پیدا نکنند.

وی با طرح پیشنهادی برای ارزیابی بی‌طرفانه آثار گفت: چرا رسانه ملی و نهادهای فرهنگی سازوکاری ایجاد نمی‌کنند که نام نویسنده از روی اثر برداشته شود و داوران صرفاً براساس متن به آن امتیاز بدهند؟ این تجربه زیسته من است که گاهی آثار نویسندگان ناشناخته، به‌ویژه افرادی که از شهرستان‌ها فعالیت می‌کنند، حتی به‌درستی خوانده نمی‌شود؛ در حالی که آثار برخی افراد شناخته‌شده بدون ارزیابی جدی مورد توجه قرار می‌گیرد.

رئیس هیئت‌مدیره مجمع جهانی قلم با بیان اینکه این شیوه موجب تضییع حق نویسندگان جوان می‌شود، افزود: آینده نویسندگی و داستان‌نویسی کشور در دست همین استعدادهاست. اگر فرصت دیده‌شدن و معرفی آثار ارزشمند را از آنها بگیریم، در واقع خودمان را از سرمایه‌ای محروم کرده‌ایم که می‌تواند فرهنگ کشور را در آینده گسترش دهد و از مرزهای جغرافیایی عبور کند.

فعالیت جزیره‌ای نهادهای فرهنگی باید به همکاری مشترک تبدیل شود

وردیانی در بخش دیگری از سخنان خود، ضعف همکاری میان نهادهای فرهنگی را از دیگر مشکلات این حوزه دانست و گفت: ماه گذشته در همین محل، نشستی هم‌اندیشی برای برنامه‌ریزی هفته کتاب برگزار شد و مجموعه‌های مختلف برنامه‌های پیشنهادی خود را مطرح کردند. قرار شد خانه کتاب و ادبیات ایران این پیشنهادها را جمع‌بندی و برای اجرای آنها برنامه‌ریزی کند.

وی با دعوت از نهادها و مؤسسات فرهنگی برای ایجاد شبکه همکاری افزود: هر مجموعه‌ای نقاط قوت و ضعف خاص خود را دارد. مجمع جهانی قلم، انجمن قلم، ناشران و دیگر مؤسسات فرهنگی می‌توانند با هم‌افزایی، نقاط ضعف یکدیگر را پوشش دهند. متأسفانه بسیاری از ما به‌صورت جزیره‌ای فعالیت می‌کنیم و حتی از برنامه‌ها و اقدامات یکدیگر خبر نداریم.

وردیانی ادامه داد: ممکن است یک انتشارات، چاپخانه یا مؤسسه فرهنگی فعالیتی انجام دهد که مجموعه دیگر از آن بی‌اطلاع باشد. در حالی که باید از ظرفیت‌های یکدیگر آگاه باشیم و برای رفع کاستی‌ها همکاری کنیم. تا زمانی که هر مجموعه صرفاً به دیده‌شدن نام خودش فکر کند و به‌جای همکاری، در پی سبقت‌گرفتن از دیگران باشد، نمی‌توانیم به یک حرکت فرهنگی منسجم برسیم.

نویسندگان و اندیشمندان باید پیام ملت ایران را به گوش جهانیان برسانند

وی با اشاره به ضرورت حمایت همه‌جانبه از نویسندگان گفت: حمایت اقتصادی و معیشتی، پرداخت به‌موقع حق‌التألیف، صیانت از حقوق مادی و معنوی پدیدآورندگان و معرفی و تبلیغ درست آثار، از جمله اقداماتی است که نهادهای فرهنگی باید به آن توجه کنند. گاهی نویسنده کتابی را نوشته و حق‌التألیف او سه سال بعد پرداخت شده است؛ در حالی که ممکن است برای تأمین زندگی خود روی همان درآمد حساب کرده باشد.

چاپ‌های متعدد بدون خوانده‌شدن کتاب، نشانه موفقیت نیست

رئیس هیئت‌مدیره مجمع جهانی قلم در ادامه با انتقاد از برخی شیوه‌های توزیع و خرید کتاب در نهادها گفت: گاهی کتابی از چاپخانه مستقیماً به یک نهاد منتقل می‌شود و در آنجا توزیع یا نگهداری می‌شود، بدون آنکه مشخص باشد واقعاً به دست مخاطب رسیده یا خوانده شده است.

وی با اشاره به نمونه‌ای از تجربه شخصی خود افزود: کتاب یکی از افرادی که در یک مجموعه مسئولیت داشت، به چاپ هشتم رسیده بود و این موضوع برای من جالب بود؛ زیرا آن میزان از ظرفیت را در کتاب نمی‌دیدم. وقتی درباره آن جست‌وجو کردم، متوجه شدم کتاب در بازار موجود نیست. نویسنده توضیح داد که نسخه‌های چاپ‌شده از چاپخانه مستقیماً برای مراسم و برنامه‌های فرهنگی یک نهاد ارسال می‌شده است؛ به‌طوری‌که چاپ‌های بعدی نیز به همین شکل توزیع شده‌اند.

وردیانی تأکید کرد: چنین کتابی ممکن است به چاپ‌های متعدد برسد، اما این لزوماً به معنای دیده‌شدن، خوانده‌شدن یا استقبال مخاطبان نیست. در مقابل، آثار ارزشمندی وجود دارند که حتی در چاپ نخست نیز به فروش نمی‌رسند و فرصتی برای معرفی پیدا نمی‌کنند. این وضعیت نشان می‌دهد که باید در شیوه حمایت از کتاب و ارزیابی موفقیت آثار بازنگری کنیم.

وی در جمع‌بندی سخنان خود با تأکید بر اینکه مشکلات اهل قلم را نباید مسئله‌ای محدود به یک گروه شغلی دانست، گفت: مسائل نویسندگان ارتباط مستقیمی با حیات فرهنگی جامعه دارد. آنچه امروز در جامعه جریان دارد و مردم را به حضور و مشارکت در عرصه‌های مختلف ترغیب می‌کند، ریشه در حیات فرهنگی دارد و کتاب و ادبیات نیز بخشی مهم از این حیات هستند.

وردیانی با اشاره به حضور و مشارکت مردم در عرصه‌های اجتماعی و فرهنگی افزود: اگر نویسنده امروز امیدی به آینده نداشته باشد و نداند که از نظر اقتصادی و جایگاه اجتماعی به چه وضعیتی خواهد رسید، باید بپرسیم حیات فرهنگی ۲۰ سال آینده ما چه سرنوشتی پیدا می‌کند و چه تأثیری بر زندگی مردم خواهد گذاشت. آیا ایران ما با همین استحکام فرهنگی باقی خواهد ماند؟

رئیس هیئت‌مدیره مجمع جهانی قلم در پایان خاطرنشان کرد: اگر امروز به فکر نویسندگان و تولیدکنندگان محصولات فرهنگی، به‌ویژه در حوزه کتاب، نباشیم، در نهایت جامعه‌ای خواهیم داشت که در فرهنگ‌های دیگر هضم می‌شود؛ فرهنگی که گاهی خودمان با ورود بی‌برنامه محصولات رسانه‌ای و ماهواره‌ای به خانه‌هایمان، زمینه گسترش آن را فراهم کرده‌ایم. باید به فکر تقویت تولید فرهنگی خودمان باشیم و از کسانی حمایت کنیم که می‌توانند آینده فکری و فرهنگی کشور را بسازند.

نویسندگان و اندیشمندان باید پیام ملت ایران را به گوش جهانیان برسانند

تهدیدات امنیتی ایران، به تقویت جبهه فکری و فرهنگی نیاز دارد

غلامرضا منتظمی، از اعضای مؤسسه مجمع جهانی قلم، با تأکید بر ضرورت هم‌سطح‌شدن فعالیت‌های فکری و فرهنگی با اقدامات میدانی و نظامی گفت: ایران با تهدیدات فوری امنیتی مواجه است و هر اقدام در حوزه اندیشه، قلم و فرهنگ باید ارتباط مستقیمی با این شرایط و پاسخ به تهدیدها داشته باشد؛ در غیر این صورت، ارزش راهبردی چندانی نخواهد داشت.

به گزارش خبرنگار ما، غلامرضا منتظمی در نشست «پیوند اندیشه‌ها، فراتر از مرزها» با اشاره به شرایط امنیتی ایران اظهار کرد: کشور ما با تهدیداتی فوری روبه‌روست که در طول تاریخ این سرزمین سابقه نداشته است. بنابراین اگر قرار است طرح و اقدامی در حوزه اندیشه و قلم انجام شود، باید نسبت آن با این تهدیدها مشخص باشد. نمی‌توان در کشورهای دیگر که با چنین بحرانی مواجه نیستند، همان‌گونه برنامه‌ریزی کرد که برای ایران برنامه‌ریزی می‌کنیم.

وی با اشاره به گستره نفوذ فکری و فرهنگی انقلاب اسلامی افزود: همان‌طور که در سخنان پیشین نیز مطرح شد، امروز در بخش بزرگی از جهان گوش شنوا برای شنیدن پیام ایران وجود دارد. به اعتقاد من، حدود ۸۰ درصد جهان را می‌توان در گستره مرزهای فکری و فرهنگی انقلاب اسلامی تعریف کرد. پرسش این است که برای این ظرفیت چه تولیداتی داریم و چگونه می‌توانیم نیازهای فکری و فرهنگی آن را پاسخ دهیم؟ این موضوع به طراحی، برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری جدی نیاز دارد.

منتظمی با اشاره به فعالیت‌های سپاه، نیروی دریایی و نیروی قدس در منطقه تصریح کرد: نیروهای نظامی در عرصه‌های مختلف اقدامات بزرگی انجام داده‌اند؛ ما نیز باید در حوزه فکر، اندیشه و قلم در همان سطح ظاهر شویم و متناسب با آن اقدامات، نقش‌آفرینی کنیم. اگر چنین نکنیم، در برابر مسئولیتی که بر عهده داریم پاسخ‌گو خواهیم بود. همان‌طور که نیروهای نظامی در میدان حضور دارند و هر لحظه آماده شهادت‌اند، ما نیز باید در عرصه فرهنگی با جدیت و تلاش مستمر فعالیت کنیم.

وی با اشاره به تجربه همکاری با نادر طالب‌زاده و حضور در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دوره مسئولیت محمدمهدی اسماعیلی گفت: یکی از تجربه‌های ارزشمند، زمانی بود که تمام ظرفیت یک نهاد فرهنگی در اختیار نادر طالب‌زاده قرار گرفت و تحولات مهمی در حوزه فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای مرتبط با غرب رقم خورد.

این فعال فرهنگی که به گفته خود از حدود ۴۶ سال پیش با اروپا در ارتباط بوده و در حوزه غرب تخصص و تجربه دیپلماتیک دارد، ادامه داد: امروز مسئله ما صرفاً درگیری نظامی با اسرائیل در منطقه نیست. از نگاه من، اسرائیل بر بخش گسترده‌ای از ساختارهای غربی تسلط دارد و به همین دلیل، نباید تصور کنیم تقابل با آن تنها در عرصه نظامی و جغرافیایی حل‌وفصل می‌شود.

منتظمی با اشاره به آنچه بازگشت ایدئولوژی یهود به عرصه تحولات جهانی می‌خواند، گفت: در پایان قرن نوزدهم، ایدئولوژی تا حد زیادی جای خود را به مادی‌گرایی محض داد، اما امروز بار دیگر ایدئولوژی یهود در تحولات جهانی نقش‌آفرین شده است. به اعتقاد من، همین مسئله موجب شده است ظرفیت‌های نظامی، فرهنگی، رسانه‌ای و اقتصادی علیه ایران به کار گرفته شود و حتی تلاش‌هایی برای شکل‌گیری جنگی دیگر وجود داشته باشد.

وی با تأکید بر ضرورت ایجاد بازدارندگی در عرصه اندیشه و فرهنگ افزود: همان‌طور که موشک‌های نقطه‌زن در عرصه نظامی نقش بازدارنده دارند، فعالیت فکری و فرهنگی نیز باید بتواند در برابر تهدیدها اثرگذار باشد. این موضوع به طراحی و برنامه‌ریزی ما بستگی دارد. نمی‌توانیم در شرایطی که نیروها در میدان مبارزه می‌کنند، در عرصه اندیشه و قلم با آرامش و بی‌تفاوتی فعالیت کنیم؛ باید با تمام توان و به‌صورت مستمر برای این مسئولیت وقت بگذاریم.

منتظمی با اشاره به نقش نادر طالب‌زاده در تبیین شرایط فکری و فرهنگی جهان اظهار کرد: بخشی از میراث نادر طالب‌زاده، توجه‌دادن به شرایطی است که در آن زندگی می‌کنیم و مسئولیت بزرگی که در این مقطع بر عهده ما قرار دارد. باید بدانیم در چه موقعیتی هستیم و چه رسالتی پیش روی ماست.

وی در پایان با اشاره به جایگاه ایران و پیروان اهل‌بیت(ع) در تحولات جهانی گفت: در شرایطی که بشر با بحران‌ها و آسیب‌های بزرگی روبه‌رو شده است، به این جمع‌بندی رسیده‌ایم که پیروان اهل‌بیت(ع) می‌توانند در انجام رسالت هدایت و روشنگری نقش‌آفرین باشند. امروز هر یک از ما باید نسبت خود را با این مسئولیت بزرگ بشناسیم و ببینیم تا چه اندازه برای تحقق آن تلاش کرده‌ایم؛ چراکه در برابر این رسالت، کوتاهی‌های زیادی داشته‌ایم.

منبع

اخبار مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا