جامعه ادبی باید حماسه جنگ رمضان را به زبان شعر و هنر ماندگار کند

به گزارش هنگام هنر به نقل از خبرنگار مهر، آیین بزرگداشت «امین زبان و ادب فارسی» و رونمایی از کتاب «از دفتر شعر امین؛ منتخبی از آخرین سرودههای حضرت آیتالله العظمی شهید سید علی خامنهای» با حضور ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و دبیر سیوچهارمین دوره هفته کتاب، مهدی ابراهیمزاده رئیس حوزه ریاست دفتر حفط و نشر آثار رهبر شهید حضرت آیت الله خامنهای و محمدرضا حبیباللهی، مدیرعامل انتشارات انقلاب اسلامی دوشنبه ۲۵ آبان در پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری برگزار شد.
محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، با اشاره به نامگذاری یکی از روزهای هفته کتاب به نام «امین شعر و زبان و ادب فارسی» گفت: این نامگذاری در پاسداشت نقش بیبدیل رهبر شهید در حفظ و تقویت زبان و ادب فارسی صورت گرفته است؛ نقشی که بر هیچکس پوشیده نیست و روشن است که نام شعر و ادبیات فارسی با این ویژگیها در تاریخ ایران ماندگار خواهد ماند.
جوادی ضمن قدردانی از حاضران بیان کرد: از حضور شما سپاسگزاریم و خوشحالیم که امروز در خدمت نویسندگان و فرهیختگان عرصه فرهنگ و ادب هستیم و همچنین امروز شاهد رونمایی از دفتر شعر امین، بخشی از سرودههای رهبر شهید خواهیم بود.
ابعاد جنگ تحمیلی رمضان باید در قالب شعر، ادبیات، کتاب و فیلم روایت شود
مهدی ابراهیمزاده، رئیس حوزه ریاست دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید، حضرت آیتالله خامنهای، با اشاره به ضرورت بازخوانی ابعاد جنگ تحمیلی و نقش ادبیات در ثبت و روایت حماسههای آن گفت: آقای شهید همواره از «گنج دفاع مقدس» و «گنج جنگ» نام میبردند. شاید آنچه در جنگ تحمیلی و با واقعه سهمگین شهادت ایشان و مسئولان کشور آغاز شد، هنوز آنگونه که باید و شاید، برای ما، جهان و جامعه ادبی باز نشده است و نتوانستیم جزئیات آن را بیان کنیم.
او افزود: شاید جنگی که با شهادت رهبر و خانواده ایشان آغاز شد، در تاریخ نمونهای نداشته باشد. با این حال، ما اهالی فرهنگ، کتاب و ادبیات، شاید بهسادگی از کنار این موضوع عبور میکنیم. آنچه برای رهبر شهید ما اتفاق افتاد، صرفاً یک ترور نبود، بلکه شهادت ایشان در آغازِ یک جنگ خونین رقم خورد؛ جنگی که ما هنوز نتوانستیم ابعاد آن را با زبان ادبیات روایت کنیم.
ابراهیمزاده ادامه داد: در مجموع جنگ تحمیلی هشتساله، شاید کمتر از ۱۵۰ موشک به تهران اصابت کرد، اما در بازه جنگ تحمیلی رمضان، حدود ۱۳۰۰ موشک و بمب از سوی دشمن بر سر مردم ایران فرود آمد.
او تصریح کرد: این اتفاقات باید با زبان ادبیات و شعر روایت شوند. ما باید درباره عظمت شخصیت ایشان، بزرگی جنگی که اتفاق افتاد و حماسه مردم بزرگ ایران، شعر بسراییم، کتاب بنویسیم و فیلمهای متعددی بسازیم.
رئیس حوزه ریاست دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید، حضرت آیتالله خامنهای، در پایان با اشاره به اندوه و داغ شهادت ایشان و اطرافیانشان خاطرنشان کرد: ما نیز در رثای آن مجاهد عزیز و اطرافیان ایشان، داغی بر دل داریم که به این زودیها و بهسادگی سرد نخواهد شد. امیدواریم پایان این جنگ با پیروزی حق بر باطل همراه باشد.
رهبر شهید، شعر را سرمایه ملی و هنری راهبردی میدانستند
میلاد عرفانپور، شاعر، درباره نگاه ویژه رهبر شهید به شعر و ادبیات فارسی گفت: رهبر شهید ما بیگمان امروز زندهتر از گذشته و بیش از پیش در کنار شاعران و اهالی ادب ایران حضور دارند. ایشان در حوزههای مختلف شخصیتی ممتاز داشتند و در این چند ماه، سخنان بسیاری درباره ویژگیهای ایشان گفته شده و شعرهای بسیار زیادی نیز در وصف ایشان سروده شده است. اما نگاه ایشان به شعر و ادبیات، با نگاه بسیاری از مسئولان متفاوت بود و نمیتوان این نگاه را با دیدگاه دیگران مقایسه کرد.
او افزود: ایشان شعر را هنر اول ایران میدانستند؛ همانطور که در طول تاریخ نیز بر این موضوع تأکید کردند و فرمودند شعر سرمایه و ثروت ملی ماست و باید این ثروت را گسترش داد. ایشان شعر را هنری راهبردی میدانستند. نگاه ایشان، نگاهی راهبردی بود و عملکردشان نیز در راستای تعیین خطمشی و ترسیم مسیر قرار داشت.
عرفانپور ادامه داد: این توجه، نمود دیگری هم داشت، ایشان کتابهای شعر جوانانی را که به دستشان میرسید، مطالعه میکردند و ما شرمنده میشدیم که حضرت آقا با وجود این همه مشغله، کتاب ما را میخواندند و نکتهای درباره آن بیان کردند.
این شاعر در ادامه گفت: توجه ایشان به شعر باعث شد که در این جنگ، شعر نیز در خط مقدم حضور داشته باشد. از ۹ اسفند تاکنون، بیش از ۵۰۰ شاعر در میدانها حضور پیدا کردند و نزدیک به ۲۰ هزار شعرخوانی را رقم زدند. این اقدامات بدون هیچ هزینه و حمایتی انجام شده است و شاعران با هزینه شخصی خود به میدانها میروند و به شعرخوانی میپردازند.
او تصریح کرد: شاعران مجاهدانه و بدون هیچ چشمداشتی در میدانها حضور پیدا میکنند و شعر میخوانند.
عرفانپور در ادامه با اشاره به رونمایی از دفتر شعر امین گفت: امروز که قرار است از دفتر شعر امین رونمایی کنیم، به یاد آوردم که حضرت آقا دفتری برای شعر داشتند و هرگاه شعر خوبی میدیدند، آن را در آن دفتر یادداشت میکردند. همیشه با خود میگفتم ای کاش روزی این دفتر به دست ما میرسید و منتشر میشد.
توجه رهبر شهید به زبان و ادب فارسی، جلوهای از وجه ایرانیت شخصیت ایشان بود
سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، با اشاره به ابعاد مختلف شخصیتی رهبر شهید و جایگاه زبان و ادبیات فارسی در اندیشه ایشان گفت: رهبر شهید ما سه وجه وجودی داشتند که دو وجه از شخصیت ایشان بر وجه سوم سایه انداخته بود. وجه نخست، اسلامیت ایشان بود؛ بهگونهای که در حوزههای مختلف و شاخههای گوناگون علوم اسلامی، توجه و تسلط داشتند. وجه دوم، انقلابیبودن ایشان بود. ایشان از سالهای ابتدایی انقلاب اسلامی، از همراهان ارشد امام بودند. این دو وجه، دو وجه اساسی شخصیت ایشان بوده و هست که بر وجه سوم، یعنی ایرانیت، سایه انداخته است. رهبر شهید ما عالمی اندیشمند بودند، اما در عین حال، یک ایراندوست واقعی نیز بودند و از این زاویه میتوان سخنان بسیاری درباره شخصیت ایشان مطرح کرد.
او افزود: عنوانی که برای برنامه امروز انتخاب شده، به یکی از وجوه شخصیتی ایشان اشاره دارد. وقتی از ایشان با عنوان «امین زبان و ادب فارسی» یاد میکنیم، در واقع وجه ایرانیبودن شخصیت ایشان را بازنمایی میکنیم. این وجه از شخصیت ایشان نیازمند آن است که بیشتر درباره آن صحبت کنیم؛ چراکه در حوزه زبان و ادبیات فارسی، تا حدودی مغفول مانده است.
صالحی ادامه داد: درباره وجه حقیقی شخصیت ایشان، یعنی تسلط بر زبان و ادبیات فارسی، سخنان بسیاری گفته شده و همچنان میتوان نکات زیادی را مطرح کرد. من به سه نکته بهسرعت اشاره میکنم. نخست اینکه ایشان بر هر دو حوزه نظم و نثر فارسی تسلط داشتند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: تسلط رهبر شهید ما صرفاً به شعر یا به نثر محدود نمیشد. اگر به بسیاری از ادیبان معاصر نگاه کنیم، میبینیم که برخی تنها در یک حوزه فعالیت داشتهاند یا در یکی از این دو حوزه، اشراف بیشتری نسبت به حوزه دیگر داشتهاند؛ اما درباره رهبر شهید چنین وضعیتی وجود نداشت و ایشان بر هر دو حوزه تسلط داشتند.
او در ادامه با اشاره به ویژگیهای نگاه رهبر شهید به زبان و ادبیات فارسی بیان کرد: تعلق و علاقه ایشان به زبان و ادب فارسی، تمایزها و امتیازات خاص خود را داشت. نکته دوم، اهتمامی بود که ایشان به رشد، تقویت، گسترش و اعتلای زبان و ادب فارسی داشتند. در میان سلسلههای ایرانی، شاید تنها یک دوره تاریخی را بتوان نام برد که زبان و ادب فارسی مورد اهتمام جدی امیران و وزیران قرار داشت و آن دوره ساسانی بود که اتفاقات بزرگی نیز در آن رقم خورد. پس از آن، جرقههایی وجود داشت، اما نمیتوان از دورههای مستمر سخن گفت. با این حال، انقلاب اسلامی و بهویژه دوران رهبری قائد شهید ما، دورهای خاص و قابل توجه برای زبان و ادبیات فارسی بود.
صالحی خاطرنشان کرد: ایشان از مفاخر ادب فارسی پاسداری کردند و اجازه ندادند نگاههای افراطگرایانه، این مفاخر را از عرش به فرش بیاورد.
او با اشاره به دیدارهای مستمر رهبر شهید با شاعران در ماه مبارک رمضان گفت: ایشان در برنامههای مستمری که در نیمه ماه رمضان با شاعران برگزار میکردند، خودشان تصریح کرده بودند که از این طریق میخواهیم اهتمام خود را نسبت به پختهتر کردن و کارآمدتر کردن زبان و شعر فارسی نشان دهیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان تأکید کرد: در کنار دو وجه اسلامیت و انقلابیبودن شخصیت ایشان، وجه ایرانیت نیز وجود دارد و توجه ویژه ایشان به زبان و ادب فارسی، نشاندهنده همین وجه از شخصیت ایشان است.


