روایت زنی مهجور در تئاتر مقاومت؛ مدیران پای کار هنرمندان هستند؟
به گزارش هنگام هنر به نقل از خبرنگار مهر، سعید نوروزی، طراح، کارگردان و تهیه‌کننده نمایش «خیلی وقته منتظرت بودم» که با این اثر در بخش مسابقه تئاتر صحنه‌ای بیستمین جشنواره بین‌المللی تئاتر مقاومت حضور دارد درباره فرایند شکل‌گیری این اثر نمایشی، تجربه حضور در جشنواره تئاتر مقاومت، چالش‌های تولید و عملکرد مدیران فرهنگی استان‌ها در راستای حمایت از تئاتر به ارائه نکاتی پرداخت.
نوروزی درباره فرایند شکل‌گیری این اثر توضیح داد: سال گذشته تصمیم گرفتم در بخش مسابقه تئاتر صحنه‌ای بیستمین جشنواره بین‌المللی تئاتر مقاومت شرکت کنم. ابتدا طرح و ایده‌ای را بر اساس رخدادی واقعی مرتبط با جنگ ۱۲ روزه در زادگاهم، شهر حُمیل استان کرمانشاه، نوشتم که در مرحله نخست پذیرفته شد؛ اما به دلیل آماده نشدن نمایشنامه در موعد مقرر، با مشورت دبیر جشنواره تصمیم گرفتم یکی از متون برگزیده دوره گذشته در بخش نمایشنامه‌نویسی را برای تولید انتخاب کنم.
تولید متنی که دشوار به نظر می‌رسید؛ آغاز تمرینات در شرایط بدون ثبات
وی افزود: نمایشنامه «خیلی وقته منتظرت بودم» نوشته ندا ثابتی و اقتباسی از کتاب خاطرات شهید مصطفی چمران به روایت غاده جابر، همسر شهید، از مجموعه «نیمه پنهان ماه» به قلم حبیبه جعفریان است. تولید و اجرای این متن در ابتدا دشوار به نظر می‌رسید؛ اما با همراهی نویسنده و دریافت مجوز از صاحب امتیاز اثر، یعنی دبیرخانه دائمی جشنواره، بازنویسی و جرح و تعدیل متن را برای اجرای صحنه‌ای آغاز کردیم.
این هنرمند درباره روند تمرینات و اجرای نمایش بیان کرد: پس از جنگ چهل‌روزه و در شرایط شکننده نه جنگ و نه صلح، از اواخر فروردین امسال تمرینات را آغاز کردیم. گروه ما نخستین گروه نمایشی در کرمانشاه بود که در آن مقطع فعالیت خود را شروع کرد. سرانجام اواخر تیر، پس از ۴۴ جلسه تمرین چهار ساعته، اثر تولید و ضبط شد و برای دبیرخانه جشنواره ارسال شد.
وی ادامه داد: پس از اعلام نتایج و انتخاب نمایش برای حضور در بخش مسابقه تئاتر صحنه‌ای، گروه اجرایی یک دوره تمرین مجدد یک‌ماهه را پشت سر گذاشت. سپس با دریافت مجوز شورای ارزشیابی و نظارت بر نمایش کرمانشاه، از ۲۱ تا ۳۰ مهر ۱۴۰۵، هر شب ساعت ۱۸ در تماشاخانه کارگاه نمایش مجموعه تئاتر شهر کرمانشاه به صحنه رفتیم و خوشبختانه با استقبال مخاطبان مواجه شدیم.
نوروزی درباره محتوای نمایش توضیح داد: «خیلی وقته منتظرت بودم» برش‌هایی از زندگی و زمانه شهید مصطفی چمران و همسر دومش، غاده جابر از زمان آشنایی تا شهادت ایشان را از زاویه دید این همسر وفادار روایت می‌کند. تلاش کرده‌ایم در بستری واقع‌گرا و با تلفیق گونه‌های کمینه‌گرا و نشانه‌شناسانه، فضایی انتزاعی خلق کنیم که در آن عاشقانه‌ها، عارفانه‌ها، شاعرانگی و احساسات لطیف این زوج جنگ‌بلد، مقاوم و صلح‌طلب به تصویر کشیده شود.
ادای دین به شهید چمران؛ معرفی زنی که ناشناخته است!
وی درباره انگیزه انتخاب این اثر برای اجرا عنوان کرد: یکی از دلایل اصلی انتخاب این نمایش، ادای دین به شخصیت مظلوم و پیچیده شهید مصطفی چمران است. به اعتقاد من، جنبه‌های عرفانی، هنری و عاطفی شخصیت این شهید آن‌چنان که شایسته است در هنر کشورمان مورد توجه قرار نگرفته است. همچنین اهمیت شکل‌گیری جبهه مقاومت در خاورمیانه در برابر سلطه و استعمار جهانی، از دیگر انگیزه‌های ما بود؛ جریانی که ریشه‌های آن را می‌توان در تلاش‌های شهید چمران، امام موسی صدر و همرزمانشان در حدود نیم قرن پیش جست‌وجو کرد.
این کارگردان افزود: غاده جابر نیز با وجود پیشینه خانوادگی روشنفکرانه، شاعری و معلمی، همچنان برای بسیاری از مخاطبان ایرانی و لبنانی شخصیتی کمتر شناخته‌شده است. تلاش کردیم بخشی از این ابعاد انسانی و عاطفی را در قالب تئاتر به مخاطب معرفی کنیم. در این مسیر، قدردان گروه اجرایی حدود ۳۰ نفره نمایش هستم که با تعهد و همراهی حرفه‌ای در تولید اثر مشارکت کردند.
نوروزی در ارزیابی بیستمین جشنواره بین‌المللی تئاتر مقاومت تصریح کرد: بدون شک این جشنواره یکی از حرفه‌ای‌ترین و ساختارمندترین جشنواره‌های نمایشی کشور و مهم‌ترین رویداد در حوزه تئاتر مقاومت، ایثار و شهادت است. اهمیت و ضرورت برگزاری این رویداد در شرایط جنگی بیش از پیش خود را نشان می‌دهد. این جشنواره نخستین فرصت برای دیده و شنیده شدن اثر ما و اندیشه‌های نهفته در آن بود و اگر این حمایت وجود نداشت، شاید اساساً تولید نمایش نیز امکان‌پذیر نمی‌شد.
وی با اشاره به نقش تئاتر در ترویج فرهنگ مقاومت بیان کرد: نسل‌های گذشته جنگ تحمیلی هشت‌ساله را با تمام وجود تجربه کرده‌اند؛ اما ضرورت فرهنگ مقاومت و ایستادگی در برابر ظلم و تجاوز باید برای نسل‌های جدید با زبان هنر و نمایش تبیین شود. زبان نمایش یکی از تأثیرگذارترین ابزارها برای ترویج فرهنگ دفاع مقدس است و جان‌بخشی به روایت‌های تاریخی می‌تواند چراغ راه نسل امروز در مسیر آینده باشد.
مسئولان پای کار هنرمندان نیستند
این هنرمند با انتقاد از عملکرد مدیران استانی، تاکید کرد: هنرمندان پای کار هستند؛ اما مسئولان، به‌ویژه در استان‌ها، آن‌چنان که باید دغدغه حمایت همه‌جانبه از آثاری از این دست را ندارند. برای حمایت از نمایش ما، به‌جز یکی ۲ دستگاه که آن هم به‌صورت محدود و غیررضایت‌بخش همراهی کردند، سازمان دیگری با وجود پیگیری‌های گروه اجرایی پای کار نبود. حتی رسانه‌های همسو، از جمله خبرگزاری‌های رسمی و صداوسیمای استان، هیچ پوششی از اجرای این اثر نداشتند که این مسئله جای تأسف دارد.
وی افزود: شهید مصطفی چمران، زندگی و اندیشه‌اش به گردن بسیاری از ارگان‌ها و نهادهای کشور حق دارد و باید آثار مرتبط با این شخصیت مورد حمایت و ترویج قرار بگیرند. تأسف‌بار است که برخی مدیران فرهنگی با وجود نصب تصویر و جملات شهید چمران در اتاق‌های خود، در عمل از حمایت چنین آثاری دریغ می‌کنند. این مسئله موجب دلسردی گروه اجرایی شده، اما ما با مقاومت به مسیر خود ادامه می‌دهیم.
نوروزی در بخش پایانی گفتگو متذکر شد: امیدوارم این قدم نمایشی مورد رضایت حضرت حق و روح شهید مصطفی چمران قرار بگیرد. گروه اجرایی در این مسیر چهارماهه دشواری‌های زیادی را تحمل کرد، اما برای ایران و جانفدایان این سرزمین از جان و آبرویمان مایه می‌گذاریم.
نوروزی در پایان پیشنهاد کرد که دبیرخانه جشنواره از آثار منتخب حمایت مالی و معنوی بیشتری داشته باشد و شرایط اجرای عمومی آنها در تهران و سایر استان‌ها فراهم شود.
نمایش «خیلی وقته منتظرت بودم» به نویسندگی ندا ثابتی و طراحی، کارگردانی و تهیه‌کنندگی سعید نوروزی در بخش صحنه‌ای بیستمین جشنواره بین‌المللی تئاتر مقاومت از استان کرمانشاه حضور دارد.
فریبا صادقیان، رضوان حشمتیان، سیده آرمینه شادرام، منا رضایی، شهرزاد منصوری، محیا نوری گروه بازیگران این نمایش را تشکیل می‌دهند.