تالار مولوی و رفع یک نگرانی؛ اقتباسی از «شاه لیر» به صحنه رفت
گروه هنر خبرگزاری مهر-سجاد خیامی؛ تئاتر به عنوان هنری کهن از گذشته پیوندی ناگسستنی با جامعه و مردم داشته و همواره عرصه‌ای توجه برانگیز و تأثیرگذار بوده است. تماشای یک نمایش می‌تواند تا ساعت‌ها ذهن تماشاگر را درگیر خود نگاه دارد و بر اندیشه، احساسات و نگرانی‌های او مؤثر باشد. از این رو در این گزارش تلاش می‌کنیم تا با مرور مهمترین اخبار تئاتر در هفته گذشته به اتفاقات، حواشی و چالش‌های این هنر بپردازیم.
تکذیب شایعه نگران‌کننده تغییر کاربری تالار مولوی
در هفته‌های اخیر، شایعاتی مبنی بر تغییر کاربری تالار مولوی و تبدیل این مجموعه به مرکزی برای ضبط تله‌تئاتر یا تولید فیلم‌تئاتر برای پلتفرم‌ها، موجی از نگرانی را در میان دانشجویان و اهالی تئاتر ایجاد کرد. تالار مولوی که در سال ۱۳۴۷ به همت زنده‌یاد پری صابری تأسیس شد، همواره شناسنامه تئاتر دانشگاهی و تجربه‌گرای ایران بوده است. در شرایطی که با توقف برگزاری جشنواره تئاتر دانشگاهی، مسیر ورود نسل جوان به بدنه حرفه‌ای تئاتر مسدود شده است، تضعیف کارکرد مولوی می‌توانست آخرین حلقه اتصال دانشگاه و تئاتر حرفه‌ای را از بین ببرد.
با پیگیری‌های دقیق گروه هنر خبرگزاری مهر، مشخص شد که دانشگاه تهران برنامه‌ای برای تغییر کاربری این مجموعه در دستور کار ندارد. با این حال، جامعه تئاتر تأکید دارد که حفظ فیزیکی این سالن کافی نیست و احیای واقعی تالار مولوی تنها با بازگشت آن به روزهای اوج جریان‌سازی محقق خواهد شد.
هشدار آقای بازیگر درباره رسالت تئاتر
مهدی شفیعی معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، عصر سه‌شنبه ۲۱ مهر به همراه جمعی از مدیران به دیدار علی نصیریان رفت. در این نشست، نصیریان با تأکید بر اینکه هنر نباید به یک وسیله تقلیل یابد، خطاب به مدیران فرهنگی گفت: تئاتر باید نقص‌ها را مطرح کند تا جامعه با آنها آشنا شود و مسئولان در صدد رفع آن برآیند.
وی با تأکید بر لزوم اعتماد به جوانان افزود که نسل امروز استعدادهای خلاق و درخشانی دارد که باید مسیر برای آنها هموار شود.
مهدی شفیعی نیز در پاسخ، ضمن تأیید ظرفیت‌های بی‌نظیر جوانان در استان‌ها، از راه‌اندازی «شورای عالی هنر و ادبیات» خبر داد که با هدف تمرکززدایی از تهران و ساختارمند کردن حمایت از هنرمندان شهرستانی تأسیس شده است.
یادداشت سخنگوی وزارت امور خارجه پس از تماشای نمایش «آرش»
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه، پس از تماشای نمایش «آرش» با انتشار یادداشتی به تحلیل جایگاه اسطوره‌ها در انسجام ملی پرداخت. بقایی در این پیام، «آرش» را نه صرفاً یک قهرمان باستانی، بلکه نماد جاودانه فداکاری و مسئولیت‌پذیری برای میهن دانست.
وی با اشاره به حضور مخاطبانی با دیدگاه‌های متفاوت در سالن تئاتر، نوشت: «اسطوره‌ها تنها قصه‌هایی از گذشته نیستند؛ حافظه مشترک یک ملت‌اند که همچون رشته‌ای نامرئی، ما را به ریشه‌ها، به یکدیگر و به معنای ایران پیوند می‌دهند.»
بقایی تأکید کرد که در بزنگاه‌های تاریخی، این مفهوم «ایران» است که آحاد جامعه را گرد هم می‌آورد.
مجتبی پیرزاده و میلاد شجره در «وزارت آب»
نمایش «وزارت آب» به نویسندگی مهام میقانی و کارگردانی مهرداد مصطفوی، از ۱۳ آبان در تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه می‌رود. حضور مجتبی پیرزاده و میلاد شجره بازیگران نام‌آشنای تئاتر و سینما، به عنوان بازیگران اصلی این پروژه قطعی شده است.
تشریح جزئیات جشنواره نمایش عروسکی تهران-مبارک
نشست خبری بیست و یکمین جشنواره بین‌المللی نمایش عروسکی تهران- مبارک، صبح شنبه ۱۸ مهر با حضور پوپک عظیم‌پور دبیر جشنواره و حسن جودکی مشاور برنامه‌ریزی و مالی این رویداد در تالار مشاهیر مجموعه تئاتر شهر برگزار شد.
عظیم‌پور در این نشست درباره جزئیات برگزاری این دوره صحبت کرد و یادآور شد: در بخش بین‌الملل ۴ اثر از کشورهای روسیه، ایتالیا، ارمنستان و هند در جشنواره حضور دارند. در بخش ملی از ۱۱ استان کشور، اثر در جشنواره شرکت دارد. از طرفی دیگر به دلیل اینکه جشنواره تئاتر دانشگاهی سال‌هاست برگزار نمی‌شود و هنرمندان دانشجو امکان حضور جشنواره‌ای را به صورت اختصاصی نداشتند ما امسال به سمت جوان‌گرایی در جشنواره رفتیم و سعی کردیم بستری برای دانشجویان نیز مهیا کنیم. جشنواره در این دوره رقابتی نیست و به‌هرحال تنوع فضاهای اجرایی موجود، رقابت را پیچیده می‌کند. همچنین نمایش «یارالین» که در فضای باز اجرا می‌شود واکنشی مستقیم به موضوع جنگ است و در خرابه ساختمانی که در جنگ ویران شده است، اجرا می‌شود.
بیست‌ویکمین جشنواره نمایش عروس تهران-مبارک از فردا ۲۵ مهر با برگزاری مراسم افتتاحیه و با حضور عروسک‌ها در محوطه تئاتر شهر برگزار می‌شود و تا ۳۰ مهر ادامه دارد.
آغاز جشنواره تئاتر خیابانی «تبریزیم» با شعار «لبخند کودکی، الفبای وطن»
هفتمین دوره جشنواره سراسری تئاتر خیابانی «تبریزیم»، هم‌زمان با هفته ملی کودک و با حضور بیش از ۱۵۰۰ دانش‌آموز، در مرکز همایش‌های خاوران تبریز آغاز به کار کرد. این آئین با اجرای گروه عروسک‌های غول‌پیکر همراه بود که با بهره‌گیری از نمادهای بومی، قصه‌ها و روایت‌های کهن تبریز را برای کودکان بازگو کردند. تجلیل از خانواده‌های شهدای دانش‌آموز و هنرمند از دیگر بخش‌های این رویداد کودک‌محور بود.
انتشار فراخوان بخش تئاتر و موسیقی تندیس حافظ
فراخوان بخش‌های تئاتر و موسیقی چهارمین مراسم تئاتر و موسیقی علی معلم (تندیس حافظ) منتشر شد. بر این اساس، آثار اجرا شده در بازه زمانی اول بهمن ۱۴۰۳ تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ می‌توانند تا ۱۵ آبان در شاخه‌های متنوع نمایش‌های صحنه‌ای، خیابانی، محیطی، عروسکی و نمایشنامه‌نویسی ثبت‌نام کنند. بخش موسیقی نیز تولیدات منتشر شده را در ۲ حوزه «سنتی-تلفیقی» و «پاپ» ارزیابی خواهد کرد.
رونمایی از پوستر جشنواره تئاتر کودک و نوجوان در میان بچه‌ها
مراسم رونمایی از پوستر سی‌ویکمین جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان همدان چهارشنبه ۲۲ مهر برگزار شد.
مرضیه برومند دبیر جشنواره در سخنانی با ابراز خوشحالی از حضور در همدان یادآور شد: امیدوارم هرچه زودتر شاهد برگزاری جشنواره باشیم و بچه‌ها را در سالن‌های تئاتر ببینیم.
وی که از بچه‌های حاضر در مراسم دعوت کرده بود در کنارش حاضر شوند تا رونمایی پوستر انجام شود، تصریح کرد: با درود به روان پاک فرشته‌های میناب، لامرد و همه بچه‌هایی که در سراسر دنیا از جنگ آسیب دیده‌اند و جان نازنین‌شان از دست رفته است، پوستر جشنواره را رونمایی می‌کنیم و امیدواریم صلح و آرامش در ایران و جهان برقرار باشد و بچه‌ها فردایی بهتر داشته باشند. اگر حال بچه‌های امروز خوب باشد حال فردای ایران خوب خواهد بود.
بزرگداشت هنرمندی که با هنرش کاسبی نکرد
آئین بزرگداشت محمد کاسبی با عنوان «خوش غیرت» ۲۱ مهر در حوزه هنری انقلاب اسلامی برگزار شد.
در این مراسم که با حضور هنرمندان و مدیرانی چون حجت‌الاسلام محمد قمی رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، محمدمهدی دادمان رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی، علی منتظری مدیر جهاد دانشگاهی، مجید زین‌العابدین مشاور رئیس صدا و سیما، امیرحسین شفیعی مدیر مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری انقلاب اسلامی، علی شاه‌حاتمی، فرهاد قائمیان، شهریار بحرانی، تاجبخش فنائیان، رضا بنفشه‌خواه، رضا ایرانمنش، حسام‌الدین سراج و … برگزار شد همکاران کاسبی از ویژگی‌ها و استعداد بالای او در بازیگری گفتند و به عنوان هنرمندی متعهد که به نظام و انقلاب وفادار بود اما در طول زندگی‌اش هیچ گاه با هنرش کاسبی نکرد، یاد کردند.
انتشار «ساوونارول» با ترجمه محمدرضا خاکی
نمایشنامه تاریخی و فلسفی «ساوونارول» نوشته میشل سوفران با ترجمه محمدرضا خاکی توسط «نشر عنوان» روانه بازار کتاب شد. این اثر به دگردیسی آرمان‌خواهی به استبداد در فلورانسِ دوران رنسانس می‌پردازد و سرنوشت «جیرولامو ساوونارولا»، کشیشی را که مبارزات عدالت‌خواهانه‌اش به تفتیش عقاید و برپایی «آتش‌بازی تکبرها» ختم شد، روایت می‌کند.
«باغ آلبالو» با طعم تلخ واقعیت در وست‌اند
اجرای جدید «باغ آلبالو» نوشته آنتوان چخوف در سالن «هارولد پینتر» لندن با بازی کریستین اسکات توماس و استیون منگن نقدهای بسیار مثبتی دریافت کرد. این اثر با اقتباس هوشمندانه کانر مک‌فرسون و کارگردانی ایان ریکسون، کوشیده تا میان کمدی و تراژدی توازن ایجاد کند. اسکات توماس در نقش رانیوسکایا، شخصیتی شکننده و آسیب‌دیده را به تصویر می‌کشد و منگن در نقش لوپاخین، ترکیبی از طنز و عقده‌های فقر کودکی را ارائه می‌دهد.
خوانشی نو از حماسه هومر در «پنلوپیاد»
تئاتر رویال یورک این روزها میزبان اقتباس مارگارت آتوود از رمان «پنلوپیاد» است. این نمایش دو و نیم ساعته به کارگردانی جولیت فورستر و با گروهی کاملاً زنانه، داستان ادیسه را از نگاه پنلوپه با بازی مسلط آملیا بولمور از درون جهان مردگان (هادس) روایت می‌کند.
اجرایی جدید از «شاه لیر»
دیوید ترلفال به تئاتر رویال اکسچنج منچستر بازگشته تا در نقش شاه لیر، اجرایی متفاوت ارائه دهد. متیو دانستر در مقام کارگردان، خوانشی مدرن، پرشتاب و خشن از این تراژدی خلق کرده که منتقدان دینامیک خانوادگی آن را به فضای سریال «وراثت» تشبیه کرده‌اند. بازی مقتدرانه و درهم‌شکسته ترلفال در نقش پادشاهی مجنون، این اجرا را به یکی از مهمترین رویدادهای تئاتری این فصل تبدیل کرده است.
