«کلهپوکها» کمدی برای تلنگر به جامعه است؛ وقوع یک انقلاب کمی در تئاتر

به گزارش هنگام هنر به نقل از خبرنگار مهر، نمایشنامه خوانی «کلهپوکها» نوشته نیل سایمون، با ترجمه شهرام زرگر و کارگردانی بهار مشیری، شامگاه ۱۴ شهریور ساعت ۲۱:۳۰ در تماشاخانه جوانمرد روی صحنه رفت.
این اجرا با حضور فرهاد ناظرزاده کرمانی، شهرام زرگر، علیرضا فولادشکن، نوشین اعتمادی، ماهان خورشیدی، پدیده جمالها و جمعی از هنرمندان و علاقهمندان تئاتر به صحنه رفت.
بازیگران این نمایشنامه خوانی متشکل از علی خوشچشم، مریم سلیمانی، احسان جوادی، محمود زهرهوند، هانیه جعفرزاده، علی خوانساری، سعید سرمدی، الناز ابراهیمی، محمد حبیبنژاد و دانیال خوشنود بودند.
قدردانی از مترجمان و مدرسان تئاتر
در بخش پایانی اجرا، بهار مشیری، کارگردان نمایش «کلهپوکها»، ضمن خیرمقدم به حاضران، از حضور مخاطبان و مهمانان تشکر کرد و درباره نقش مترجمان آثار نمایشی در دسترسی هنرمندان و دانشجویان به ادبیات نمایشی جهان گفت.
وی با اشاره به سالهایی که دسترسی به متون نمایشی جهان دشوارتر بود، از شهرام زرگر تشکر کرد و گفت که وی با ترجمههای روان خود، آثار مهمی را در اختیار هنرمندان، دانشجویان و هنرجویان قرار داده است.
مشیری همچنین از فرهاد ناظرزاده کرمانی قدردانی و اظهار کرد که بسیاری از هنرمندان و دانشجویان تئاتر، مدیون تلاشها و زحمات وی برای حفظ و پویایی دانشکده هنرهای زیبا بوده و هستند.
«کلهپوکها»؛ ساده اما عمیق
این کارگردان درباره دلیل انتخاب نمایشنامه «کلهپوکها» نیز گفت که این اثر، با وجود سادگی ظاهری، مفاهیم عمیقی را مطرح میکند و میتواند برای جامعه امروز یک تلنگر باشد.
مشیری با اشاره به شرایط اجتماعی امروز گفت: هر جامعهای نیاز دارد گاهی با یک تلنگر، دوباره به مسائل پیرامون خود فکر کند و تئاتر میتواند چنین نقشی داشته باشد.
دغدغه معیشت؛ مهمترین چالش امروز تئاتر
وی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت اقتصادی و معیشتی اهالی تئاتر اشاره کرد و گفت که مسائل مالی، یکی از مهمترین مشکلات جامعه و به تبع آن، اهالی فرهنگ و تئاتر است. زمانی که حال جامعه خوب نباشد و مردم با مشکلات اقتصادی و معیشتی روبهرو باشند، نخستین حوزههایی که تأثیر این شرایط را نشان میدهند، حوزههای فرهنگی و هنری هستند. با وجود اینکه اجراهای متعددی در حال برگزاری است و برخی از آنها نیز با استقبال مخاطبان مواجه میشوند، اما همچنان احساس میشود تئاتر ایران از نظر حال عمومی شرایط مطلوبی ندارد.
مشیری ابراز امیدواری کرد که با بهتر شدن شرایط زندگی مردم، حال فرهنگ و هنر نیز بهتر شود؛ چرا که به گفته وی فرهنگ آئینه تمامنمای جامعه است.
وی در پایان سخنان خود از امیر رضازاده مشاور کارگردان این اثر نیز تشکر ویژه کرد و با اشاره به همراهی وی با گروه یادآور شد: آقای رضازاده خودش تهیه کننده و کارگردان بین المللی است و در طول تمرینها کمکها و راهنماییهای بسیاری به من کردند. متاسفانه جایشان در اجرای امشب خیلی خالی بود.
«کلهپوکها» فراتر از نمایشنامهخوانی بود
فرهاد ناظرزاده کرمانی استاد دانشگاه و پژوهشگر تئاتر، پس از تماشای این اجرا، درباره کیفیت آن گفت: اجرای جالبی بود و از یک نمایشنامهخوانی فراتر رفته بود. اجرا سرگرمکننده بود و موسیقی نیز به جذابیت نمایش کمک کرده بود. موضوع اثر ساده و جذاب است و مسئله فرار از خرافات به کمک عشق را مطرح میکرد. من در مجموع این اجرا را پسندیدم.
تئاتر باید از مدرسه آغاز شود
ناظرزاده کرمانی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت معیشتی تئاتر و راهکارهای پیش روی خانه تئاتر و اداره کل هنرهای نمایشی، تأکید کرد که این مسئله ابعاد مختلفی دارد.
وی افزود: برای بهبود وضعیت تئاتر، باید بودجه بیشتری اختصاص پیدا کند و تشکیلات و امکانات بیشتری در اختیار این حوزه قرار گیرد؛ اما مهمتر از همه تئاتر ایران باید «دبستانی» و «دانشآموزی» شود.
ناظرزاده پیشنهاد داد که درس تئاتر در مدارس ابتدایی و دبیرستانها قرار گیرد و تئاتر مانند بسیاری از کشورهای جهان، بخشی از برنامه آموزشی باشد. امروز تئاتر ما بیشتر دانشگاهی است، اما تئاتر دانشآموزی نداریم و به همین دلیل، تئاتر دانشگاهی نیز بخشی از پشتوانه لازم خود را از دست داده است.
«انقلاب کمی» در تئاتر ایران
وی در بخش پایانی سخنان خود نسبت به آینده تئاتر ایران ابراز خوشبینی کرد و گفت که در تئاتر کشور یک «انقلاب کمی» اتفاق افتاده و امیدوار است این «انقلاب کمی»، دیر یا زود، زمینهساز یک انقلاب کیفی در تئاتر ایران شود.
اجرا از یک نمایشنامهخوانی صرف فراتر رفته بود
شهرام زرگر مترجم نمایشنامه «کلهپوکها» درباره این نمایشنامه خوانی بیان کرد: ریتم بسیار خوبی در هدایت خوانشگران وجود داشت. موسیقی جذابی انتخاب شده بود و تیپسازی که اساساً یکی از الگوهای نگارش این نمایشنامه است، به خوبی در اجرا شکل گرفته بود.
این مترجم ادامه داد: تمرینهایی که کارگردان با عوامل انجام داده بود، اجرا را از یک نمایشنامهخوانی صرف فراتر برده و کار در میان نمایشنامهخوانی و یک اجرا ایستاده است.
«کلهپوکها» از متفاوتترین تجربههای ترجمه من بود
وی درباره تجربه ترجمه نمایشنامه «کلهپوکها» نیز گفت که این اثر در میان نمایشنامههای نیل سایمون، شخصاً از آثار مورد علاقه وی نیست با این حال، این نمایشنامه یکی از موفقترین ترجمههایش محسوب میشود.
این مترجم و مدرس تئاتر همچنین به دشواری انتقال شوخیهای کلامی نمایشنامه اشاره کرد و گفت که بخشی از طنز اثر بر پایه بازی با واژههای زبان انگلیسی شکل گرفته و انتقال این شوخیها به فارسی، یکی از چالشهای اصلی ترجمه بوده است.
وی در پایان گفت که شخصاً نمایشنامههای رئالیستی را بیشتر از آثاری که رنگ و بوی فانتزی دارند، میپسندد اما ابراز امیدواری کرد که گروه به کارگردانی بهار مشیری بتواند در آینده نیز آثار موفق دیگری را اجرا کند.