سفرنامههای خواندنی در آستانه اربعین
به گزارش هنگام هنر به نقل از خبرگزاری مهر، مقصودی در کتاب «ازدحام بوسه» برپایه نخستین تجربه خود از سفر پیادهروی اربعین حسینی یک روایت حسبرانگیز و جالب از این رویداد را روایت کرده است.
کتاب از شرح چگونگی حرکت در این مسیر برای راوی شروع میشود. از آنچه او طلبیده شدن عنوان کرده است و در ادامه شرحی است پرتعلیق از آنچه بر او برای جمع کردن اسباب و آلات سفر رفته است و فراهم کردن مقدمات مالی و غیر مالی آن.
نگاه مقصودی در کتاب و برای شرح سفرش نگاهی داستانی است. گویی شرح روایی اتفاقاتی که بر او رفته و سعی کرده به آن نمک و نگاه داستانی بیاندازد و برای مخاطب روایتی جذابتر از یک گزارش صرف از آنچه دیده است بر جای بگذارد.
مقصودی در کتاب خود به خوبی تصویری جذاب از خود روایت کرده است، خودی که به فکر این سفر نبوده و برای آن نیت و طلبی در مشهد مقدس میکند و دعایش در نهایت مستجاب میشود و او راهی سفر.
کتاب «دل به عشقت مبتلا شد» شامل سفرنامهای است از پیادهروی اربعین حسینی در سال ۱۳۹۶ که توسط محمد آقاسی انجام و تالیف شده است.
آقاسی در متن این کتاب شرحی مختصر وخواندنی از سفر خود به کشور عراق بازگو کرده است؛ سفری که بیش از هر چیز نمایشی است از تسلیم و شوق و شگفتی موجود در این سفر و سرزمین.
مهمترین ویژگی این کتاب اما نه شرح این سفر که نگاه خاص مردمشناسانه مولف در تدوین متن سفرنامه است. آقاسی در هر بخش از این کتاب که حجمی بالغ بر ۵۴ صفحه دارد، سعی کرده گزارشی کوتاه و در عین حال دقیق از رفتارهای اجتماعی و فردی مردم حاضر در این سفر ارائه کند؛ گزارشی که به تایید او نوعی پدیدهشناسی از راهپیمایی عظیم اربعین حسینی است.
آقاسی در این گزارش و در اتفاقی کمتر دیده شده در قامت مکتوب ساختن تجربه این سفر سعی میکند تا جای به جای این سفر را به عنوان یک پدیده اجتماعی ببیند و در نتیجه اجزاء مختلف این سفر اعم از چگونگی سفر، پیمودن مسیر، مواجهه با ایرانیها و عراقیها و رفتارهای آنها همگی در حکم اجزاء سازنده یک کل برای وی عمل میکنند.
«مسیر مشایه» عنوان سفرنامه فاطمه پهلوان به عراق در ایام اربعین حسینی سال ۱۴۴۴ هجری قمری است. پهلوان این سفرنامه را در حالی تالیف کرده است که در سطر به سطر آن اشتیاق، ذوق و سرمستی مولف از این سفر به چشم میخورد تا جایی که این حس گاهی راه به سوی اضطراب کج میکند. ماجرا و گزارش او از این سفر از زمان حضورش در مرز ایران و عراق شروع میشود.
روایت فاطمه پهلوان از سفر اربعین یک گزارش سریع از آن چیزی است که یک زائر زن در سفر زیارتی اربعین شاهد بوده است، روایتی که سعی کرده در کنار بازخوانی شیفتگی راوی از آنچه به دیدارش شتافته؛ یک تصویرسازی پرجزئیات از مشقات و زیباییهای سفر اربعین داشته باشد.
این کتاب از چند منظر برای بازخوانی اجتماعی سفر زیارتی اربعین کتابی در خور اعتنا به شمار میرود، نخست انتخاب یک راوی زن برای بازخوانی سفر که سعی کرده نگاهی زنانه به این سفر داشته باشد خاصه اینکه راوی به اذعان خود فردی درونگرا و مشتاق تنهایی در سفری است که ویژگی اصلی آن حضور اجتماعی است.
از سوی دیگر کتاب از نظر جزئی نگری و خلق نگاه و روایت زنانه از سفری که حضور در آن برای زنان با دشواریهای مضاعفی همراه است، اثری بسیار قابل توجه به شمار میرود. پهلوان سعی کرده در روایت خود به اختصار و گاه به کنایه تلخی و شیرینی و دشواری و لذتهای حضور زنانه در مسیر راهپیمایی اربعین را بازنمایی کند.