سینمای ایتالیا در برابر ونیز ایستاد؛جشنواره بدون آثار زنان تک بعدی است
به گزارش هنگام هنر به نقل از خبرگزاری مهر به نقل از ورایتی، در بیانیهای که از سوی سازمانهای سینمایی ایتالیا منتشر شد، به جشنواره ونیز امسال و انتخابش برای بخش رقابتی اعتراض شد. دلیل این امر کافی نبودن حضور کارگردانهای زن در این بخش است.
در این فراخوان آلبرتو باربرا مدیر هنری جشنواره فیلم ونیز، به دلیل کاهش شدید حضور کارگردانهای زن که تنها شامل یک فیلم ساخته شده توسط یک زن در بخش رقابتی از میان ۲۰ عنوان حاضر است، چندین سازمان سینمایی ایتالیایی؛ از جمله زنان در سینما، تلویزیون و رسانه ایتالیا، به اعتراض برخاستهاند.
در مورد حضور ایتالیاییها، آنها عنوان کردند که ۷ کارگردان مرد به عنوان نماینده سینمای ایتالیا در بخش رقابتی و خارج از مسابقه جشنواره فیلم ونیز جای گرفتهاند، در حالی که حتی یک سینماگر زن ایتالیایی در این میان جای ندارد. آنها چنین نتیجه گرفتهاند: این یک انتخاب تکبعدی است؛ کاملاً مردانه!
در بیانیه این سازمانها که دیروز (دوشنبه) در روزنامه ایتالیایی «لا رپوبلیکا» منتشر شد و در رسانههای اجتماعی هم بازتاب وسیعی یافت، اعلام شد: کیفیت یک مقوله خنثی و عینی معلق در بالای تاریخ نیست، بلکه مفهومی است که حرکت میکند و تکامل مییابد و هنر میدان نبردی است که از بدنها، اشکها، خون و قدرت ساخته شده است. این یک چیز آسمانی نیست که فرشتگان کیفیت بدون جنسیت در آن بال بزنند!
در ادامه این بیانیه آمده است: هر انتخاب نتیجه یک نگاه، یک فرهنگ و یک باور است؛ آنچه ترجیح دارد، حساسیتها، محدودیتها، اشتباهها و یک خط تحریریه دقیق … اینکه فکر کنیم کیفیت را میتوان از همه اینها جدا کرد، نادیده گرفتن چگونگی ساخت آثار فرهنگی و خاستگاه هنر است.
در این بیانیه همچنین آمده است: دقیقاً به همین دلیل، معیارهایی که ما کیفیت را با آنها میسنجیم باید همواره مورد سوال قرار بگیرد. وقتی هر سال به چنین نتیجه نامتعادلی میرسیم نمیتوانیم به سادگی نتیجه بگیریم که کارگردانهای زن «به اندازه کافی خوب نیستند». باید بپرسیم آیا ابزارهایی که از طریق آنها به سینما نگاه میکنیم، هنوز برای امروز مناسب هستند یا خیر.
امضاکنندگان این بیانیه همچنین شامل انجمن کارگردانهای سینمای ایتالیایی، ۱۰۰ تن از چهرههایی که بخش جنبی «روزهای ونیز» جشنواره را اداره میکنند، شبکه سمعی و بصری زنان اروپا و سازمان کارگردانهای مستند ایتالیایی میشود.
امسال تنها یک فیلم به کارگردانی یک زن که درامی با عنوان «زن ناشناس» ساخته می التوحی کارگردان دانمارکی-مصری است، به بخش رقابتی ونیز راه یافته تا تفاوت فاحش ۶ فیلم از ۲۱ فیلم سال پیش در بخش رقابتی را عیان کند.
بخش افقهای ونیز که به صداهای نوظهور و آثار پیشرو اختصاص دارد، ۸ فیلم از ۱۹ فیلم خود را به کارگردانهای زنان اختصاص داده که تقریباً ۴۲ درصد از این بخش را تشکیل میدهد.
باربرا هفته پیش در مصاحبهای گفت: فکر نمیکنم بتوان ما را به تعصب علیه کارگردانهای زن متهم کرد، زیرا از سال ۲۰۰۰، ونیز جوایز برتر را به کارگردانهای زن بیشتری در مقایسه با کن، برلین یا سایر جشنوارهها اهدا کرده است.
در واقع در ۵ سال اخیر ۳ فیلمساز زن شیر طلایی ونیز را از آن خود کردهاند: کلوئی ژائو برای فیلم «سرزمین کوچنشینان» در سال ۲۰۲۰، آدری دیوان برای فیلم «اتفاق» و لورا پویتراس برای مستند «تمام زیبایی و خونریزی» در سال ۲۰۲۲.
سال پیش مائورا دلپرو کارگردان زن ایتالیایی، جایزه شیر نقرهای هیئت داوران را برای فیلم «ورمیلیو» از آن خود کرد.
باربرا در این مصاحبه همچنین یادآوری کرد که «۳ رئیس هیئت داوران بخشهای اصلی امسال زن هستند» یعنی مگی جیلنهال ریاست هیئت داوران بخش مسابقه را بر عهده دارد و والری دونزلی کارگردان، بازیگر و فیلمنامهنویس فرانسوی، ریاست هیئت داوران بخش «افقها» و کارولینا کاوالی فیلمنامهنویس و کارگردان ایتالیایی ریاست هیئت داوران جایزه ونیز لوئیجی د لورنتیس برای اولین فیلم را بر عهده دارد.
باربرا گفت: ما امیدوار بودیم فیلمهای بیشتری به کارگردانی زنان برای بخش مسابقه پیدا کنیم، اما امسال تعداد کمتری ارسال شد. فیلمهای کارگردانهای زن امسال تنها ۲۴ درصد از فیلمهای ارسالی را تشکیل میدادند، در حالی که سال گذشته ۳۰ درصد بود.
باربرا بر کیفیت آنها نیز تاکید کرد و افزود: متأسفانه آنها از کیفیت پایینتری برخوردار بودند، بنابراین نتوانستیم فیلمهای بیشتری را در بخش مسابقه بگنجانیم. این یک ناامیدی بزرگ است، اما نباید هیچ سوءظنی به احتمال جانبداری از سوی ما وجود داشته باشد. تنها معیاری که ما دنبال میکنیم، کیفیت فیلمها است.
وی در ادامه گفت: ما کاملاً با انتخاب فیلمها بر اساس جنسیت مخالفیم و اگر تصور شود زنان به دلیل زن بودنشان انتخاب شدهاند، نه به دلیل اینکه فیلم خوبی ساختهاند، تحقیرآمیز است.
بخش مستقل «روزهای ونیز» که توسط گایا فورر مدیریت میشود، ۱۴ فیلم از ۲۵ عنوان فیلم منتخب اصلی را به کارگردانهای زن اختصاص داده است. در بخش «هفته منتقدان» که به اولین آثار از سراسر جهان اختصاص دارد نیز ۲ کارگردان زن در میان ۷ فیلم منتخب در بخش رقابتی جای دارند.
احتمال میرود انتخاب فیلمهای بخش رقابتی به موضوع بحث داغی در ونیز امسال بدل شود. این جشنواره امسال از ۲ تا ۱۲ سپتامبر (۱۱ تا ۲۱ شهریور) برگزار خواهد شد.