شکوفه طاهری در ادامهی فعالیتهای تئاتریاش، اینبار هم متنی از مهدی اسدزاده را برای اجرا انتخاب کرده که تمی اجتماعی دارد . معضل اعتیاد، فقر، ارتکاب جرمهای خیابانی و بزهکاری، موضوعیست که به آن پرداخته شده و از زوایهای دیگر، دراماتیزه و صحنهای شده است.
“عمل” بیش از آنکه به فاجعهای از فروپاشی یک خانواده و آسیب شناسی آن مرتبط باشد، حاویِ کنشیست که شاید اصل و محور نمایش را با نوعی ایدئولوژی نویسنده و کارگردان که در آن مشهودست، پایه ریزی میکند.
کنشی که از دو کاراکتر اصلی در انتخاب راهی برای رهایی از وضعیت پر مخمصهاند .. و رهایی آنان “مرگ”ست. مرگی که به نظر هایدگر، آزادی واقعی انسانست.
“عمل” بازتاب افرادیست که نشان دهد هر بزه و معضلی، چه فردی چه اجتماعی از خانواده و اجتماع آغاز میشود وتا آنجا نفوذ میکند که با نگاهی نقادانه، پدری معتاد و مادری سنتی و نابلد در عاطفه و توجه به فرزندانش، افرادی با ناهنجاریهای رفتاری، و مستعد به بزه و خلافکاری را به جامعه تحویل میدهند و البته عدم پوشش صحیح حمایتی از دولت و فقر مالی و فرهنگی، زمینهساز این شرایط نامناسبست..
عمل با ریتم تندی آغاز میشود، کاراکترها مدام درحال رفت و آمد به صحنهاند و هرکدام اطلاعاتی گذرا و کوتاه از واقعهای را بازگو میکنند. اما درکلیت ارتباط معنادارِ مشخصی ایجاد نمیشود گویا مخاطب دارد تنها تیترهای هر خبر را میخواند بی آنکه بداند اصل ماجرا چیست. در گوشهی صحنه دو کاراکتر اصلی زوجی هستند که دریک مرکز پزشکی، به قصد کاری و تصمیمی، بدنبال دارویی میگردند.
در ادامه، جریان نمایش شروع به حرکت میکند کاراکترها با توضیحاتی مونولوگوار اطلاعات مشخصتری از وقایع را دراحتیار تماشاگر میگذارند و هرکدام داستانی را از چشمانداز خود تعریف میکند. که بعضا دیالوگهایی قابل توجه و ممتازست.
“عمل” از شیوهی تلفیقی نمایشی از درام و مونولوگ برصحنه، بهره میبرد که شاید سادهترین شیوهی انتقال از مفاهیم و رویدادها به مخاطب در طرح واقعه باشد و کافیست حس و نوعِ پرسوناژ مورد نظر پرداخت حداقلی شده باشد، مابقی با گفتن ماوقع تمام میشود. و چون سیالیت زیادی در صحنه وجود دارد، جنبه ی بصری نمایش نیز حفظ میشود. اما همین شیوه اگرچه میتواند رضایت نسبی از یک اجرای صحنهای را برای تماشاگر تدارک ببیند اما درعینحال میتواند حفرههای خالی زیادی را از فقدان درام و بازیگری قوی نیز ایجاد کند. چرا که تماشاگر مشتاق قصهگویی روایتهای تلخی که در بستر قشر فرودست با آسیبهای شدید اجتماعیست، نیست. خسته از داستانهای اعتیاد و سرنوشتهای تلخ قشری، که مصرفکننده و یا بازیخورِ دست مافیای باندهای موادمخدرست .بلکه مشتاقِ شیوههای نوینی از فرم با محتوای جذابتر و بکرست.
درعین حال “عمل” با تمرکز بر انتخاب دو زوج معتادی که با وجود بستهبودن تمام راههای نجات، و افتادن در تلهی باندی مخوف از پخش موادمخدر، دست به کنشی میزند که او را از وضعیت اسفبارش، برهاند. مرگ، تصمیمیست که شجاعت باقی مانده در دو کاراکتر معتاد را با خوردن مقدار زیادی قرص، به تصویر میکشد . متن در ارائهی این کنش مقاومتی به سیستم بیمار تن و جامعه، تاحدودی موفقست اما در ادامه، ستون حوادثیست که بیشتر روخوانیست.حتی اگر از زبان مردگان باشد. و پیوند موثری را با آن نقطهی عطف یعنی “مرگ خودخواسته” آن دو زوج، برقرار نمی کند.
بازیها در “عمل” قابل قبولند هرچند سایر بازیگران، راوی و قصهگویند و اجرا بیشتر متمرکز بر دو بازی نسرین درخشان و عرفان ابراهیمیست که قوی و خوب پرداخت شدهاند.. بویژه نسرین درخشان مانند سایر نقش هایش، توانایی درک و انتقالش را بخوبی در صحنه به تماشاگر دارد.
صحنهی عروسی، خلاقیت موفق و کارآییست که چگالی نمایش را تاحد زیادی متعادل و قابل قبول میکند درعین حال با تردد بالای بازیگران بر صحنه که حتی گاهی درحد یک یا دوجمله است، فضای کوچک سالن ۲ عمارت نوفل لوشاتو را تنگ تر و نامناسب جلوه میدهد که اگر با تمهیداتی در سالنی با فضای بزرگتر و نورپردازی قویتر با وجود همین دکوری که طراحی مناسبی دارد، می توانست اجرایی حرفه ایتر، و تمیزتری راخلق کند. شکوفه طاهری، در نمایش هایِ تولیدیاش، نوید کارگردانی جوان و خوش فکر را میدهد اما همچنان، نکات ریز و درشتی در اجرای “عمل” به چشم میخورد که نیازمند پختگی و دقت بیشتریست که امیدست با کسب تجربههای بیشتر، به آن اوج و پختگی کامل برسد.
نیلوفرثانی
گروه نقد هنرنت
