“بوتولیسم “نمایشی ست که می توان آنرا به دو بخش با فاصله ی زیاد ازهم، تقسیم کرد.
۱/ متن؛ نوشته ی خانم تبریزی ۲/ اجرا؛ محصول کار سیما تیرانداز و شاگردانش
نمایش موفقیتش را به متن می بازد و دلیلِ آن وجه تک بُعدی نگر ِنویسنده به چنین ماجراهایی ست که البته دغدغه ی قابل احترامی دارد اما لزوما تنها از یک دریچه نگریستن و فضا و موقعیت های دراماتیک نمایش را برهمین اساس پی ریزی کردن، باعث نتیجه ی مطلوب نمی شود.
اینکه چنین تفکر و مناسباتی در نسل جوان وجود دارد شکی نیست و شاید حتی درتمام دنیا همینگونه است، اما اینکه فقط و فقط به همین دایره محدود باشد نقص ِبرداشتی ست که ناخودآگاه تمام بسته ی وقایع را تحت تاثیر قرار می دهد و نگاهی را برای مخاطب می سازد که اغراق شده، دوراز واقعیت و حتی مبتذل ست.. و چنین نتیجه گیری می شود که تنها برای رسیدن به یک موقعیت “کمدی” ِ عامه پسند که با تاییدو ذوق تماشاگران هم همراه ست ، چنین داستانی سرهم شده، نه تمرکز بر فهم ِمشکلاتی اساسی که قابل رد یابی و توجه باشد.
اینکه با توجه به معضلات موجود درجامعه ی ما، محرومیت ها، ممنوعیت های افراطی، بی توجهی به خواسته های طبیعی وحقوق ِاولیه افراد و جذابیت ِروابط جنسی درقشر جوان، محوریت بسیاری از دوستی ها، ارتباط ها و گفتگوی افراد باشد انکار ناپذیرست اما بجز قشر نازل ِفکری، حتی بدنه ی جمعیت میانمایه هم، مشغولیت ها و موارد گفتگوی دیگری در روابط شان دارند حتی اگر تا درجه ی روشنفکری و فرهیختگی فاصله ی زیادی باشد .
۹۰ دقیقه متن فقط بر اساس رابطه های سطحی ولذت جویی باجنس مخالف، روابط موازی و چندنفره، خیانت و تمایلات جنسی، مصرف مواد والکل، پی ریزه شده که در قشر دانشجو و تحصیل کرده، بیش از آنکه برشی از واقعیت باشد، مضحک و مایوس کننده است …. بسیاری ازاین افراد مطمئنا دغدغه های دیگری نیز دارند که هیچ اشاره ای به آنها نمی شود…
نه علاقمندی های شان، نه فعالیت های دیگرشان، و نه تفکراتی موازی که امروزه با وجود عصر تکنولوژی و اطلاعات، بسیار بسیار بیش از گذشته فراوانی و بروز دارد، و دیگر، از ذهن و دید جوانان تفکیک پذیر نیست. جوان امروز بیش از نسل های گذشته تنوع کلامی و فکری دارد که در بافت ِزندگی اش درهم تنیده شده .واگر دراگز مصرف می کند به آخرین ساخته های دیویدلینچ هم علاقمند است و یا اگر بدنبال روابط جنسی ست بسیاری از گزیده گویی های نیچه یا فیلسوفان دیگر راهم از بَرست .
حتی کارکترهایی که کمی خاص تر ترسیم می شوند نیز دست آخر درد ِجلب توجه وخودنمایی جنسی شان، تنها نقطه ی پررنگ وجودی شان ترسیم می شود. واین ضعف متن ست که برای خلق موقعیت های کمدی، در حق واقعیت های قابل ترسیم،کم کاری وحتی ظلم می کند.
این پیش پاافتاده ترین و سطحی ترین روش پرداخت درباره ی بازنمایی یک معضل یا نقص گروهی ست که قرارست پیام ِراه گشایی داشته باشد .. حتی اگر این پیام تنها طرح و جلب نظر مخاطبان به یک “وضعیت” باشد .
۱۷ نفر دانشجو که نمایندگان دانشگاهی جامعه اند در صحنه حاضرند که اگر بر حسب ِ نگاه وقلم خانم تبریزی، آنچه رخ می دهد را مطابق با واقعیت (نه گاها استثناء) درنظر بگیریم ، تنها باید برای این جامعه با چنین دانشجویان و نسل متخصص آینده، جام شوکران سر بکشیم .
متن بوتولیسم ، متنی هشدار یا آگاهی دهنده و یا حتی واقع گرایانه نیست ، متنی سمی و تخریبی ست که نه تنها جوانان _بویژه دختران_ را درهم کوبیده بلکه حتی خانواده ها وپدرومادران را در نازل ترین درجه ،سخیف نشان داده است .. متنی که می خواهد ادعای ِواقع گرایی وطرح معضل کند اما در ورطه ی جعلی بودن و ابتذال می افتد .. وآنقدر دراین حیطه پیشروی می کند که نکات خوب و قابل توجهش ،بی اثر می شود.
قسمت دوم بخش اجرایی نمایش، جبران تمام کاستی های متن را می کند و درحقیقت نمایش با وجود این بخش موفقیتش را باز بدست می آورد
اجرایی از یک گروه هنرجو و کارگاهی که در اغلب موارد نمره ی قبولی اش را در عرصه ی صحنه و تاتر می گیرد .
بازی های که باور پذیرند واز ژست ونمایشی بودن فاصله گرفته اند . در حجم عظیمی از دیالوگهای تو درتو و متداخل ، هرکارکتری، جایگاه و شروع وپایان ِمناسب ِخودرا رعایت می کند و هیچ وقفه ی تو ذوق زننده ای وجود ندارد. میزانس و ضرب آهنگ های ِمناسب با هر موقعیت، طراحی شده است و بکارگیری از درز ِخصوصی ترین احوال آدمی با رسانه و فضای مجازی به خوبی منعکس می شود .
اجرا، از همدلی و مهارتی نشان دارد که تمرین و کوشایی بازیگران و تاثیر ِ” ایده تا اجرا ” ی سیما تیرانداز را قابل قبول به معرض می گذارد .
اگرچه بسیاری از کارگاه های بازیگری توسط ِهنرمندان ِحرفه ای ، تبدیل به مسیرهای سودجویی و مال اندوزی بدون نتیجه ی موثر وتنها با ترفند اجرایی زنده و برصحنه ی عمومی، به جذب هنرجویان اقدام کرده اند اما به نظر می رسد تیم و آموزش های خانم تیرانداز، درجهت غنای هنرهای نمایشی قدم برداشته و امید است بیش از پیش موفق و معرف ِستاره های آینده باشد .
ضمن آنکه تئاتر از ایده تااجرای پیشین خانم تیرانداز نیز با گروهی غیرحرفه ای در نمایش “نیازمندیها” نیز واجد معیارهای خوب وموفقی بوده است که نتیجه ی تصادفی وتنها مبتنی بر استعداد هنرجویان را لغو می کند .
با آرزوی موفقیت برای خانم تیراندازوگروه جوان وخوبشان
نیلوفرثانی
گروه نقدهنرنت
۲۹تیر۹۷
